Samenvatting
Er lijkt in de rioolwaarden een kentering te zijn geweest afgelopen week. De daling lijkt gestopt en er is een behoorlijke stijging te zien in de data. Zo’n stijging is in de infectieradar data vooralsnog niet zichtbaar. In de NIVEL surveillance werd het Sars-Cov-2 virus, net als vorige week, niet gevonden. De openbare verhoren van de Parlementaire Enquête Coronavirus zijn inmiddels van start gegaan, maar deze lijken vooralsnog niet erg diep te graven, het programma Nieuwsuur doet het op dat gebied beter. De Ebola uitbraak in Congo en Uganda wordt vooralsnog alleen maar groter en is nog lang niet onder controle.
Virusdeeltjes in het riool
De trend lijkt gekeerd. Na een lange periode van daling (die al in 2025 begon) zien we nu het begin van een stijging. Nu is dit pas 1 week: of dit een nieuwe golf is kunnen we pas over enkele weken goed inschatten. Maar een stijging van zo’n 50% in 1 week (waar de cijfers nu op wijzen) is wel fors. Op de laatste dag na (20 mei) is van alle dagen de data voor minstens 75% compleet.
De hoogste waarden (boven de 50) worden aangetroffen in de provincie Noord-Holland.
In het historisch perspectief op log-schaal zie je goed hoe groot de ‘zwieper’ omhoog nu al is.
Infectieradar
Een soortgelijke stijging zien we (nog) niet in de data van infectieradar. Vorige week zagen we een percentage positief van 0,04%, deze week is het slechts 0,01%. Dat komt neer op precies 1 positieve test op zo’n 10.000 infectieradar-deelnemers.
Ook in het percentage infectieradar-deelnemers met luchtwegklachten is geen duidelijke stijging te zien.
NIVEL rapportage (huisartsen)
In de NIVEL rapportage zien we wat meer patiënten met een acute luchtweginfectie, maar het is geen forse stijging. Er werden 5 monsters afgenomen, daar werd geen Sars-Cov-2 of influenzavirus in aangetroffen.
Ook op andere gebieden gaf de NIVEL-rapportage geen bijzonderheden: alles ziet er net als vorige week rustig uit.
Parlementaire Enquête Coronavirus
Afgelopen vrijdag startten de verhoren van deze parlementaire enquête. Op deze eerste dag werden viroloog Marion Koopmans en (destijds) minister van Gezondheidszorg Bruno Bruins ondervraagd. Als deze eerste dag maatgevend is voor het vervolg van de enquête lijkt er weinig reden tot optimisme over de uitkomsten. De vraagstelling bleef in het algemeen zeer oppervlakkig en er werd niet of nauwelijks doorgevraagd. Er kwamen geen zaken aan de orde die niet al eerder bekend waren.
Over de strategie van het beleid, door Bruins betiteld als ‘indamstrategie’, werden geen vragen gesteld, terwijl toch niet duidelijk is of dat dan indammen is om het aantal infecties uiteindelijk naar nul terug te brengen of het beperken van infecties om overstromen van de zorg te voorkomen (maar wel gecontroleerde verspreiding op gang houden in de hoop op ‘groepsimmuniteit’). Wellicht dat dit soort vragen volgende week wel aan Rutte en Van Dissel gesteld gaan worden, die staan dan op het verhoor-schema, maar er lijkt hier een kans gemist om te horen hoe dit gezien werd door Bruins aan het begin van de pandemie en of de visie hierop van Koopmans gedurende de pandemie veranderd was.
Er lijkt dieper gegraven te worden door het programma Nieuwsuur, dat in het kader van deze parlementaire enquête een serie items bracht met onthullingen. Zo bleek dat Minister van Gezondheidszorg Hugo de Jonge het gebruik van mondneusmaskers heeft ontraden, toen de coronapandemie net was uitgebroken, na onder druk gezet te zijn door Conny Helder, destijds bestuurslid van een branchevereniging voor ouderenzorg, later de Minister van Langdurige Zorg. De Jonge viel op haar verzoek tijdens een persconferentie Jos de Blok aan, destijds bestuurslid van thuiszorgorganisatie Buurtzorg, die het personeel wel aanraadde om mondneusmaskers te gebruiken.
Ebola
De Ebola uitbraak, vorige week door de WHO bestempeld als Internationale Gezondheidscrisis, breidde zich afgelopen week snel uit: er zijn inmiddels meer dan 1000 verdachte gevallen plus 134 bevestigde. Tevens zijn er tenminste 264 doden gemeld. De bestrijding wordt bemoeilijkt omdat er in de regio waar de uitbraak gemeld is sprake is van een onrustige situatie waarin overheidsinformatie sterk gewantrouwd wordt door de lokale bevolking. De VS regering weigert momenteel met Ebola besmet Amerikaans medisch personeel te repatriëren en stuurt deze voor behandeling naar Kenia.
Media
https://nos.nl/artikel/2615951-strijd-tegen-ebola-in-congo-is-ook-een-strijd-tegen-wantrouwen
https://www.eoswetenschap.eu/gezondheid/ebola-uitbraak-uitgeroepen-tot-wereldwijde-gezondheidscrisis
https://edition.cnn.com/2026/05/27/health/ebola-kenya-trump-administration
Adviezen
- Draag een FFP2 mondneusmasker als je binnenlucht deelt met anderen.
- Kijk of je buiten af kunt spreken. Daar is de ventilatie beter en verspreiding van infecties minder.
- Bij binnen afspreken: Zorg voor voldoende ventilatie. Hierdoor zal de vervuilde binnenlucht worden vervangen door schonere buitenlucht.
- Bij binnen afspreken: Reinig de lucht met een HEPA luchtreiniger. De luchtreiniger zuigt de lucht door een filter waar de aerosolen in blijven hangen. Zorg voor een luchtreiniger die een capaciteit heeft voor de grootte en bezetting van de ruimte.
- Bij binnen afspreken: Maak gebruik van far UVC, wat de virusdeeltjes in de lucht doodt.
- Door te testen verlaag je de kans dat je elkaar opzoekt terwijl iemand besmettelijk is. Merk wel op dat de zelftesten niet heel erg betrouwbaar zijn, maar alle beetjes helpen. Er zijn ook combinatietesten te koop, waarmee je kunt testen op griep, Covid en RSV.
- Luchtweginfecties verspreiden zich met name door de lucht, maar het helpt natuurlijk altijd om je handen regelmatig te wassen, bijvoorbeeld ook tegen het norovirus .