Samenvatting actueel Covid19-risico 10 april 2026
Op basis van rioolwatermetingen is het besmettingsrisico voor Covid19 vorige week op een historisch minimum gekomen sinds het begin van de metingen, en ook deze week is daar nauwelijks verandering in gekomen. Het geschatte aantal infecties in Nederland lag op 28 maart iets boven de 2000 per dag. De coronagolf die vorig jaar oktober piekte heeft ruim een jaar geduurd, maar is eindelijk voorbij. Er zijn ons geen nieuwe agressieve varianten bekend, al zijn er wel berichten dat variant Cicada (BA.3.2), die in NL vanaf november op beperkte schaal rondging, nu ook elders in de wereld in opmars is. Daarbij lijkt deze variant juist (zeer) jonge kinderen te treffen. De initiële luchtweginfectie is niet gevaarlijker, maar als het virus kans ziet langdurige klachten te geven (Long Covid), dan zou dat enorm bedreigend zijn voor jonge kinderen die nog een heel leven voor zich hebben!
Ook de griepgolf is nu echt voorbij, terwijl het percentage deelnemers aan de infectieradar-testgroep met luchtwegklachten ongeveer gelijk was aan dat in de vorige 2 weken, op 4 april was het 4,77%.
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Virusdeeltjes in rioolwater week 2026-13 [info]
Meting 28 maart: 57 (x 1011 virusdeeltjes per 100.000 inwoners) volgens Corona Lokaal, gebaseerd op rioolwatermetingen van het RIVM. Dit is wel hoger dan het historisch minimum van 40,5 van vorige week. Ten opzichte van vorige week zijn er slechts 4 dagen met betrouwbare gegevens bijgekomen.
Uiteraard zegt het niets over de toekomstige ontwikkelingen, ongetwijfeld komen er weer nieuwe coronagolven zolang we niets aan preventie doen. Maar voor nu kunnen we éven opgelucht ademhalen en eindelijk wat nuttige of leuke, maar risicovolle, dingen doen die we mogelijk al lang uitgesteld hebben.
Landelijke spreiding van besmettingen
Op Corona Lokaal is ook de landelijke spreiding van het coronavirus te zien over de provincies. ALLE provincies zijn nu wit gekleurd, hetgeen betekent dat overal het virusniveau onder de 100 ligt. Dit is de vierde week op rij dat dit het geval is. Sinds het begin van de rioolwatermetingen in 2020 hebben we dit nog niet meegemaakt. Het kaartje laten we deze week daarom weg.
Verloop van aantal besmettingen per dag
Het is nuttig om het verband tussen virusdeeltjes in rioolwater en aantal besmettingen met Covid19 per dag, zoals gevonden door Datagraver, te gebruiken om het verloop van het aantal virusdeeltjes in rioolwater van Corona Lokaal om te rekenen naar een grafiek met het aantal dagelijkse besmettingen. Het geschatte aantal infecties per dag spreekt meer aan dan een abstracte rioolwaterwaarde c.q. virusniveau.
Door de geïnterpoleerde, gewogen en genormeerde data van Corona Lokaal per dag te vermenigvuldigen met 36 krijgen we onderstaande grafiek, met het geschatte aantal Covid19-infecties per dag, vanaf 1 oktober 2020, het begin van de rioolwatermetingen. Op die éne dag 28 maart zouden er dan nog zo’n 2056 infecties zijn geweest in Nederland, en 12.094 in de hele voorafgaande week. Relatief laag dus, in vergelijking met alle eerdere metingen. Toch achten wij 2000 Covid19-infecties per dag niet echt weinig. Immers, als 10% daarvan langdurig klachten houdt (onderbouwing), verwachten we dus o.b.v. 2026 week 13 op termijn zo’n 1200 patiënten met nieuwe of verergerde LongCovid-klachten, waarvan er 300 ernstig beperkt zullen zijn.
In bovenstaande grafiek zijn ook de risiconiveaus Laag, Matig, Hoog, Zeer hoog en Extreem aangegeven conform onze vastgestelde tabel. Het niveau tussen de gele en oranje lijn noemen we hoog. De periode met dit hoge infectierisico liep vanaf 7 augustus tot 17 december. In week 8 is het infectierisico helemaal door niveau matig gedoken en is nu laag. In onderstaande grafiek is de periode van april 2024 tot heden uitvergroot.
Hier is duidelijk te zien dat het SARS-CoV-2 virusniveau in Nederland nu laag is. Zolang het duurt.
Cumulatief aantal besmettingen
Uitgaande van de besmettingen per dag kan ook het cumulatieve aantal besmettingen in een grafiek gezet worden:
Hier is bijvoorbeeld uit af te lezen dat pas in november 2022 Nederlanders gemiddeld 1x besmet waren, maar óók dat nu al 45,7 miljoen besmettingen een feit zijn, zodat nu, ruim 3 jaar later, Nederlanders al gemiddeld minstens 2,5x besmet zijn geweest. Vergelijk dat eens met de griep: de meeste mensen krijgen hooguit één keer in de 5 of 10 jaar griep, terwijl Covid19 nog steeds gevaarlijker én besmettelijker is dan influenza, en veel vaker leidt tot PAIS (Post Acute Infection Syndrome).
Percentage besmette personen
Als er elke dag ~2000 Covidbesmettingen bijkomen, en besmette personen zijn ~10 dagen besmettelijk, dan zouden momenteel zo’n 20.000 mensen besmettelijk zijn, dat is ~0,11% van alle Nederlanders. Ruim 1 promille dus.
Het percentage op Covid19 positief geteste mensen wordt ook bijgehouden in de RIVM-testgroep voor registratie van luchtweginfecties (infectieradar). De meest nauwkeurige data over het percentage positieve Covid19-testen in Nederland is te vinden op de RIVM-pagina Actualiteiten over coronavirus SARS-CoV-2. Het verloop van dat percentage vanaf 2020 week 45 t/m 2026 week 11 hebben we weergegeven in onderstaande grafiek.
In deze grafiek zijn dezelfde patronen te herkennen als in de grafiek met het aantal infecties per dag hiervoor.
Het percentage besmette personen in week 14 blijkt hier 0,04% te zijn. Dat is veel minder dan wat we aan het begin van deze sectie schatten, 0,11%. Hoewel er ook veel onzekerheid zit in die laatste waarde, denken wij toch dat onze schattingen dichter de werkelijkheid benaderen dan het percentage geïnfecteerden in de RIVM-testgroep. Die onderschat vaak de ernst van de situatie. Dat komt omdat veel mensen in de testgroep met luchtwegklachten een Covid19-zelftest doen, waarvan bekend is dat die vaak vals negatief zijn. Ook wordt een besmet persoon in de week erna niet opnieuw meegeteld, terwijl deze toch vaak 1-2 weken besmettelijk blijft. Tenslotte vermoeden wij dat de RIVM-testgroep, die geheel bestaat uit vrijwilligers, niet representatief is voor de gemiddelde Nederlander. De deelnemers zijn zich waarschijnlijk beter bewust van het infectiegevaar dan de meeste Nederlanders, dus voorzichtiger.
Infectieradar week 2026-14 [info]
Het percentage mensen met klachten van acute luchtweginfecties, o.b.v. meldingen door een groep vrijwilligers aan het RIVM, geeft op elk moment een idee van het besmettingsrisico op rondgaande respiratoire infecties. Op 14 maart rapporteerde 4,77% van de RIVM-testgroep een luchtweginfectie (voortschrijdend weekgemiddelde). Dat is ongeveer gelijk aan vorige week met 4,71% en de week daarvóór met 4,83%, maar in ieder geval een stuk lager dan de 8,30% van 6 weken geleden.
Overige infecties
In de wekelijkse overzichten van diverse besmettelijke ziektes gevonden in de Nivel Peilstations hebben we de afgelopen jaren kunnen volgen dat sinds het opheffen van de maatregelen tegen Covid19 in het voorjaar van 2022 niet alleen Covid flink rondgegaan is, maar ook andere besmettelijke ziekten enorm huisgehouden hebben in Nederland. We zagen achtereenvolgens heftige uitbraken van longontsteking, RSV, mazelen, roodvonk (strep-A), kinkhoest, waterpokken, vijfde ziekte en krentenbaard (zie weekberichten). Sommige konden deels verklaard worden uit een afnemende vaccinatiegraad (mazelen, kinkhoest), maar meestal greep men in Nederland terug op het nonsens-begrip immuniteitsschuld of een “inhaaleffect van gemiste infecties door de coronamaatregelen”. Dit terwijl aantasting van het immuunsysteem door Covid19-besmettingen een veel logischer verklaring is.
In het Nivel Surveillance Bulletin van 2026 week 14 wordt de status van veel infectieziektes in NL belicht. Deze week is helaas niet gerapporteerd over virussen in genomen monsters.
Het aantal positieve monsters influenza-A in Nederlandse laboratoria nadert inmiddels de nullijn (rode lijn in onderstaande grafiek).
Op dezelfde pagina van RIVM over influenza staan ook de aantallen positief op influenza geteste monsters in de infectieradar-testgroep. In de interactieve grafiek hebben we alle influenzavarianten geselecteerd, hetgeen resulteert in onderstaande grafiek.
In week 14 is geen influenza aangetroffen in de monsters van de infectieradar-testgroep, 0% van 126 monsters. In dezelfde grafiek kunnen overigens ook de positief op SARS-CoV-2 geteste monsters weergegeven worden. In week 14 was 2,38% van de 126 monsters positief op SC2. Deze grafiek is vooral interessant omdat het aantal influenzagevallen nu direct vergeleken kan worden met het aantal Covid-besmettingen. We zullen hier in de toekomst vaker gebruik van maken.
Het sinds het begin van vorig jaar sterk verhoogde vóórkomen van gordelroos (Herpes Zoster) blijkt bijzonder hardnekkig, vooral in de categorie 65+ is het al meer dan een jaar flink verhoogd, 30-90% meer dan normaal. Het is bekend dat het herpesvirus, latent aanwezig in veel patiënten, na ’n covidbesmetting weer kan opleven. Dat is weer één van de vele schadelijke effecten van een covidbesmetting: reactivatie van slapende virussen in ons lichaam. Er is wel een goed vaccin tegen herpes zoster, maar bijna niemand krijgt het. Het is tamelijk duur en patiënten moeten het zelf betalen. Helaas wordt er in NL evenmin ingezet op een brede vaccinatie tegen waterpokken, waarbij het Varicella Zoster virus zich in het lichaam kan nestelen en later – inderdaad -gordelroos kan veroorzaken.
Na een bijzonder hoge prevalentie van ca. 45 gemelde gevallen per 100.000 van Herpes Zoster (gordelroos) bij de Nivel-huisartsen is de prevalentie in week 12-14 weer teruggezakt naar het – toch nog flink verhoogde – niveau van een jaar geleden, ronde de 35 gevallen per 100.000. Het blijft zorgelijk.
Tenslotte melden we nog het groeiend aantal klachten bij de Nivel huisartsen over moeheid en zwakte de afgelopen jaren. Dit is al bijna een jaar duidelijk verhoogd. Het aantal klachten bij huisartsen blijkt het afgelopen jaar tot wel 30% hoger dan in vorige jaren. Er is wel een flinke dip te zien in de kerst- en nieuwjaarsweek. De extra verhoging zet zich voort in week 9 t/m 14.
Het ligt voor de hand dat hier vaak sprake is van ongediagnosticeerde Long Covid. Omdat niemand meer test op Covid wordt het verband met een voorafgaande Covid-besmetting gewoon niet meer gelegd.
Mediaberichten
De afgelopen week gonst het in de sociale media van de berichten over de opmars van een “nieuwe” variant BA.3.2, bijvoorbeeld in de wekelijkse rapportages van het CDC in de VS. Variant BA.3 is korte tijd rondgegaan in 2022, vervolgens ondergedoken, en dook eind 2024 op in Zuid-Afrika, maar veroorzaakte geen grote golf. In november 2025 begon het te circuleren in landen in Europa, ook in Nederland. Hier heeft het een bescheiden rol gespeeld in de nadagen van de XFG-golf, zoals we in eerdere weekberichten hebben gemeld. Het typische karakter van opduiken en weer verdwijnen heeft variant BA.3.2 de bijnaam “Cicada” bezorgd (een cicade is een soort krekel).
Alle bronnen melden verder dat Cicada niet gevaarlijker is dan andere varianten, niet ernstiger ziek maakt bij een acute infectie, en evenmin erg besmettelijk is. Wel lees je vaak dat Cicada vooral jonge kinderen besmet, bijvoorbeeld in de wekelijkse rapportage van Dr. Ruth Ann Crystal. N.a.v. berichten hierover op Bluesky van Ryan Hisner is Josette Schoenmakers hierin gedoken om dit na te gaan voor NL. Haar meest recente tabel met aantallen monsters van Covid-geïnfecteerden in Nederland, o.b.v. de GISAID-database, uitgesplitst naar de groep 0-17 jarigen en BA.3.2 is:
Er zijn nog geen data bekend voor maart, want op 18 maart heeft het RIVM voor het laatst gegevens geüpload naar de GISAID database, waar alleen de eerste week van maart in zat met slechts 4 monsters in totaal. Door de gegevens voor februari te combineren met de gegevens uit de dataset van het RIVM, vinden we dat in de groep van 11 0-17 jarigen 6 kinderen besmet waren met de BA.3.2 variant, dat is 54,6%. Van de groep van 54 van andere leeftijden waren er 22 besmet met de BA.3.2 variant, dus 40,7%. Dus bij kinderen kwam variant BA.3.2 vaker voor. Het gaat echter wel om kleine aantallen, dus toeval kan een grote rol spelen. De trend is wel consistent met die in andere Europese landen.
Op 1 april is een artikel in de Lancet verschenen over hartproblemen bij LongCovid-patiënten. Dat was al langer bekend, maar hier werden de resultaten van een grootschalig Zweeds onderzoek besproken in een groep van 1.217.693 mensen waar bij 8999 was vastgesteld dat ze aan Long Covid leden. In de LongCovid-groep bleken hartarythmie en aandoeningen van de kransslagader 2 tot 3 keer zo vaak voor te komen dan normaal, en vooral bij vrouwen. Hartfalen kwam 1,25x zo vaak voor, alleen bij vrouwen. Dat betekent ook dat de hartproblemen niet altijd opgemerkt worden, en misschien pas op de langere termijn tot hartfalen leiden.
Hoe de hartproblemen veroorzaakt konden worden was onderwerp van een artikel in het Journal of Advanced Research van februari. Daarin werden bij vijf LongCovid-patiënten biopten onderzocht, en daaruit zou blijken dat SARS-CoV-2 grote schade toebrengt aan de mitochondriën in de hartcellen. Dat zijn de “energiefabriekjes” in lichaamscellen. Op LinkedIn legt Jack Hadfield uit wat er gebeurt.
Zdenek Vrozina bespreekt op X een onderzoek in Oostenrijk, waaruit blijkt dat momenteel 40% van de Oostenrijkers reuk- en smaakproblemen heeft. Dat is een erg groot deel, want het is niet beperkt tot mensen waarbij Long Covid is vastgesteld. Kennelijk hebben heel veel mensen hersenschade opgelopen door Covidbesmettingen, maar de meesten melden het niet. Volgens de onderzoekers zijn de reuk- en smaakproblemen nog maar het topje van de ijsberg. Ze vermoeden nog veel meer neurologische schade, maar die is veel lastiger vast te stellen.
In Nederland zeurt het lidocaïne-schandaal nog door. Een artikel van Excellent Care Clinics over de “succesvolle” behandeling van LongCovid-patiënten met onder de huid gespoten lidocaïne moest teruggetrokken worden na grote medisch-ethische bezwaren. De patiënten namen deel aan een onderzoek, met lidocaïne samen met een suiker dat in die combinatie nooit op veiligheid was getest, terwijl hun was verteld dat ze behandeld werden met een nieuw medicijn. Het onderzoek werd uitgevoerd zonder controlegroep, de patiënten moesten zichzelf het middel toedienen, terwijl schadelijke bijwerkingen werden toegeschreven aan fouten van de patiënten en verder niet vermeld werden. De misstanden zijn op 9 en 10 april aan de orde gekomen in het tv-programma Zembla.
Het ergste was nog dat de patiënten duizenden euro’s per maand kwijt waren voor het combinatiemedicijn, terwijl hun nooit verteld werd dat lidocaïne zonder de hulpstof suiker eerder óók werkzaam was gebleken, dat dat middel wél vergoed werd door de verzekering en een factor 25 goedkoper was. Van al deze toestanden worden LongCovid-patiënten niet veel wijzer. Nog steeds is dus niet duidelijk of lidocaïne wel of niet helpt om de ziektelast van Long Covid te verlichten. In Zembla had een patiënt er baat bij, maar ze moest het middel wel blijven gebruiken om niet terug te vallen. Een andere patiënt had zoveel ernstige bijverschrijnselen ervaren dat hij gestopt was, hoewel hij net als veel LongCovid-patiënten ten einde raad is.
Aan de andere kant worden LongCovid-patiënten zwaar gepakt door voorgenomen maatregelen van het nieuwe kabinet. We hadden het er al over in vorige weekberichten: geen geld meer voor LC-klinieken en LC-onderzoek, de ondersteuning van C-Support stopt eind 2026, en er wordt flink bezuinigd op de WIA. Mieke Bolhuis deed daar onlangs een boekje over open op LinkedIn.
Conclusie: actueel risico [info]
Het is duidelijk dat de huidige traag verlopende coronagolf door recombinant XFG na een jaar eindelijk voorbij is. Het infectierisico is nu historisch laag. Geen garantie voor de toekomst natuurlijk, als er een nieuwe agressieve variant opduikt kan er zó weer een heftige golf zijn.
Momenteel is er dus niet veel aan acute infectieziektes. Onze grootste zorg blijft echter het zwaard van Damocles: alle schade aan onze organen door voortdurend herhaalde herinfectie, en de sterk gevarieerde ziektebeelden van Long Covid. Daar wordt veel te weinig naar gekeken en nog minder tegen gedaan.
Hoe klein dus het besmettingsrisico ook is (zeker niet 0!), en hoe klein ook de kans is dat je langdurige ziekteverschijnselen overhoudt aan een Covid-besmetting (veel groter dan je denkt!), realiseer je dat als het je treft, dan kan de rest van je leven geruïneerd zijn, en er zal nauwelijks een vangnet zijn: geen opvang, geen zorg, geen passend werk, geen uitkering.
Ook al is de kans op besmetting dus klein, als je maar vaak genoeg verkeert in drukke binnenlocaties loop je toch een grote kans op infectie, en wellicht op langdurige ziekteverschijnselen. Blijf dus alert!
Ons advies
Blijf, waar mogelijk, beschermende maatregelen nemen om besmetting te voorkomen, zolang overheid en maatschappelijke instanties dat verzuimen:
- Draag indien mogelijk een goed masker (ffp2, ffp3) op binnenlocaties
- Vermijd massale bijeenkomsten, zeker voor langere periodes binnen
- Werk zoveel mogelijk thuis
- Als je twijfelt of je besmet bent, doe dan een zelftest, liefst meerdere dagen achtereen, óók als je geen of weinig symptomen hebt
- Dring op je werkplek of bij scholen aan op ventilatie en het gebruik van hepafilters. Laat ook thuis een hepafilter draaien.
- Houd feestjes zoveel mogelijk buiten, desnoods onder een party-tent, vooral in de zomer moet dat kunnen
- Als je de kans krijgt, laat je dan vaccineren!
We beschikken al jaren over een complete toolbox aan preventieve maatregelen, zoals te zien in het bekende “gatenkaasmodel” hieronder. De meeste maatregelen zijn de verantwoordelijkheid van de overheid, maar omdat die al jaren verstek laat gaan moeten we er zelf het beste van zien te maken met de individuele maatregelen in de eerste vijf plakjes.
Merk op dat geen van de bekende maatregelen hierboven op zich garanderen dat je een besmetting vermijdt. Met name de collectieve maatregelen rechts verlagen elk apart de kans op besmetting misschien maar met 50%. Als je ze echter consequent inzet zal het verspreidingsgetal R onder de 1 zakken, zodat elke uitbraak snel (exponentieel) zal uitdoven. Dan zijn we dus allemaal veilig! Juist dát is het cruciale belang van de collectieve maatregelen.
Zie ook onze uitgewerkte strategieën om de pandemie te bedwingen:
- Pandemieregels van de Goede Pandemie Praktijk
- Plan van het World Health Network met massaal testen
- Een haalbaar en afdoende geacht alternatief voor de gecompliceerde en onwerkbare maatregelenladders van VWS onder Ernst Kuipers:
