Samenvatting actueel Covid19-risico 27 maart 2026
Op basis van rioolwatermetingen is het besmettingsrisico voor Covid19 vorige week op een historisch minimum gekomen sinds het begin van de metingen, en deze week is daar weinig verandering in gekomen. Het geschatte aantal infecties in Nederland lag op 17 maart rond de 1800 per dag. De coronagolf die vorig jaar oktober piekte heeft ruim een jaar geduurd, maar is eindelijk voorbij. Er zijn ons geen nieuwe agressieve varianten bekend, dus mogelijk duurt deze coronaluwe periode nog wel even voort. Al moeten we ons realiseren dat ook in deze periode Covid nooit echt weg zal zijn!
Ook de griepgolf is nu echt voorbij, terwijl het percentage deelnemers aan de infectieradar-testgroep met luchtwegklachten juist iets hoger is dan vorige week, op 21 maart was het 4,8%.
Dat was het goede nieuws. Het slechte nieuws betreft de nog steeds groeiende groep LongCovid- en andere PAIS-patiënten, die in Nederland juist steeds meer aan hun lot overgelaten dreigen te worden. C-Support en Q-support moeten hun diensten in 2026 afbouwen, er is geen geld meer voor. Eerder was al bekend geworden dat deze regering het programma voor pandemische paraatheid wil schrappen, diep wil snijden in de WIA, geen geld beschikbaar stelt voor onderzoek naar Long Covid, en alle expertisecentra voor LongCovid-patiënten gaat sluiten.
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Virusdeeltjes in rioolwater week 2026-11 [info]
Meting 17 maart: 50 (x 1011 virusdeeltjes per 100.000 inwoners) volgens Corona Lokaal, gebaseerd op rioolwatermetingen van het RIVM. Dit is wel weer iets hoger dan het historisch minimum van 44 van vorige week.
Uiteraard zegt het niets over de toekomstige ontwikkelingen, ongetwijfeld komen er weer nieuwe coronagolven zolang we niets aan preventie doen. Maar voor nu kunnen we éven opgelucht ademhalen en eindelijk wat nuttige of leuke, maar risicovolle, dingen doen die we mogelijk al lang uitgesteld hebben.
Landelijke spreiding van besmettingen
Op Corona Lokaal is ook de landelijke spreiding van het coronavirus te zien over de provincies. ALLE provincies zijn sinds vorige week wit gekleurd, hetgeen betekent dat overal het virusniveau onder de 100 ligt. Dit hebben we nog niet meegemaakt sinds het begin van de rioolwatermetingen in 2020.
Verloop van aantal besmettingen per dag
Het is nuttig om het verband tussen virusdeeltjes in rioolwater en aantal besmettingen met Covid19 per dag, zoals gevonden door Datagraver, te gebruiken om het verloop van het aantal virusdeeltjes in rioolwater van Corona Lokaal om te rekenen naar een grafiek met het aantal dagelijkse besmettingen. Het geschatte aantal infecties per dag spreekt meer aan dan een abstracte rioolwaterwaarde c.q. virusniveau.
Door de geïnterpoleerde, gewogen en genormeerde data van Corona Lokaal per dag te vermenigvuldigen met 36 krijgen we onderstaande grafiek, met het geschatte aantal Covid19-infecties per dag, vanaf 1 oktober 2020, het begin van de rioolwatermetingen. Op die éne dag 17 maart zouden er dan nog zo’n 1811 infecties zijn geweest in Nederland, en 12.361 in de hele voorafgaande week. Relatief laag dus, in vergelijking met alle eerdere metingen. Toch achten wij 1800 Covid19-infecties per dag niet echt weinig. Immers, als 10% daarvan langdurig klachten houdt (onderbouwing), verwachten we dus o.b.v. 2026 week 11 op termijn zo’n 1200 patiënten met nieuwe of verergerde LongCovid-klachten, waarvan er 300 ernstig beperkt zullen zijn.
In bovenstaande grafiek zijn ook de risiconiveaus Laag, Matig, Hoog, Zeer hoog en Extreem aangegeven conform onze vastgestelde tabel. Het niveau tussen de gele en oranje lijn noemen we hoog. De periode met dit hoge infectierisico liep vanaf 7 augustus tot 17 december. In week 8 is het infectierisico helemaal door niveau matig gedoken en is nu laag. In onderstaande grafiek is de periode van april 2024 tot heden uitvergroot.
Hier is duidelijk te zien dat het SARS-CoV-2 virusniveau in Nederland nu laag is. Zolang het duurt.
Cumulatief aantal besmettingen
Uitgaande van de besmettingen per dag kan ook het cumulatieve aantal besmettingen in een grafiek gezet worden:
Hier is bijvoorbeeld uit af te lezen dat pas in november 2022 Nederlanders gemiddeld 1x besmet waren, maar óók dat nu al 45,7 miljoen besmettingen een feit zijn, zodat nu, ruim 3 jaar later, Nederlanders al gemiddeld ruim 2,5x besmet zijn geweest. Vergelijk dat eens met de griep: de meeste mensen krijgen hooguit één keer in de 5 of 10 jaar griep, terwijl Covid19 nog steeds gevaarlijker én besmettelijker is dan influenza, en veel vaker leidt tot PAIS (Post Acute Infection Syndrome).
Percentage besmette personen
Als er elke dag ~1800 Covidbesmettingen bijkomen, en besmette personen zijn ~10 dagen besmettelijk, dan zouden momenteel zo’n 18.000 mensen besmettelijk zijn, dat is ~0,1% van alle Nederlanders. Eén promille dus.
Het percentage op Covid19 positief geteste mensen wordt ook bijgehouden in de RIVM-testgroep voor registratie van luchtweginfecties (infectieradar). De meest nauwkeurige data over het percentage positieve Covid19-testen in Nederland is te vinden op de RIVM-pagina Actualiteiten over coronavirus SARS-CoV-2. Het verloop van dat percentage vanaf 2020 week 45 t/m 2026 week 11 hebben we weergegeven in onderstaande grafiek.
In deze grafiek zijn dezelfde patronen te herkennen als in de grafiek met het aantal infecties per dag hiervoor.
Het percentage besmette personen in week 12 blijkt hier 0,02% te zijn. Dat is veel minder dan wat we aan het begin van deze sectie schatten, 0,10%. Hoewel er ook veel onzekerheid zit in die laatste waarde, denken wij toch dat onze schattingen dichter de werkelijkheid benaderen dan het percentage geïnfecteerden in de RIVM-testgroep. Die onderschat vaak de ernst van de situatie. Dat komt omdat veel mensen in de testgroep met luchtwegklachten een Covid19-zelftest doen, waarvan bekend is dat die vaak vals negatief zijn. Ook wordt een besmet persoon in de week erna niet opnieuw meegeteld, terwijl deze toch vaak 1-2 weken besmettelijk blijft. Tenslotte vermoeden wij dat de RIVM-testgroep, die geheel bestaat uit vrijwilligers, niet representatief is voor de gemiddelde Nederlander. De deelnemers zijn zich waarschijnlijk beter bewust van het infectiegevaar dan de meeste Nederlanders, dus voorzichtiger.
Infectieradar week 2026-12 [info]
Het percentage mensen met klachten van acute luchtweginfecties, o.b.v. meldingen door een groep vrijwilligers aan het RIVM, geeft op elk moment een idee van het besmettingsrisico op rondgaande respiratoire infecties. Op 14 maart rapporteerde 4,81% van de RIVM-testgroep een luchtweginfectie (voortschrijdend weekgemiddelde). Dat is weer iets hoger dan vorige week met 4,41%, maar in ieder geval een stuk lager dan de 8,30% van 5 weken geleden.
Overige infecties
In de wekelijkse overzichten van diverse besmettelijke ziektes gevonden in de Nivel Peilstations hebben we de afgelopen jaren kunnen volgen dat sinds het opheffen van de maatregelen tegen Covid19 in het voorjaar van 2022 niet alleen Covid flink rondgegaan is, maar ook andere besmettelijke ziekten enorm huisgehouden hebben in Nederland. We zagen achtereenvolgens heftige uitbraken van longontsteking, RSV, mazelen, roodvonk (strep-A), kinkhoest, waterpokken, vijfde ziekte en krentenbaard (zie weekberichten). Sommige konden deels verklaard worden uit een afnemende vaccinatiegraad (mazelen, kinkhoest), maar meestal greep men in Nederland terug op het nonsens-begrip immuniteitsschuld of een “inhaaleffect van gemiste infecties door de coronamaatregelen”. Dit terwijl aantasting van het immuunsysteem door Covid19-besmettingen een veel logischer verklaring is.
In het Nivel Surveillance Bulletin van 2026 week 12 wordt de status van veel infectieziektes in NL belicht. In week 12 werden 19 monsters afgenomen, waarvan 12 positief waren: 2x influenza, 4x rhinovirus, 4x hMPV (humaan Metapneumovirus) en geen RSV, zie onderstaande schermafdruk. De RSV-golf van de afgelopen winter is ook weer voorbij, gelukkig. In de monsters werd ook geen SARS-CoV-2 aangetroffen.
Het sinds het begin van vorig jaar sterk verhoogde vóórkomen van gordelroos (Herpes Zoster) blijkt bijzonder hardnekkig, vooral in de categorie 65+ is het al meer dan een jaar flink verhoogd, 30-90% meer dan normaal. Het is bekend dat het herpesvirus, latent aanwezig in veel patiënten, na ’n covidbesmetting weer kan opleven. Dat is weer één van de vele schadelijke effecten van een covidbesmetting: reactivatie van slapende virussen in ons lichaam. Er is wel een goed vaccin tegen herpes zoster, maar bijna niemand krijgt het. Het is tamelijk duur en patiënten moeten het zelf betalen. Helaas wordt er in NL evenmin ingezet op een brede vaccinatie tegen waterpokken, waarbij het Varicella Zoster virus zich in het lichaam kan nestelen en later – inderdaad -gordelroos kan veroorzaken.
Na de gebruikelijke eindejaarsdip in het aantal meldingen bij Nivel in week 52 en week 1 is de prevalentie van Herpes zoster in week 2 t/m 9 weer op het – duidelijk verhoogde – niveau van 2025 gekomen en legt daar in week 10 t/m 12 nog een flinke schep bovenop. Dit is een zeer zorgelijke ontwikkeling.
Tenslotte melden we nog het groeiend aantal klachten bij de Nivel huisartsen over moeheid en zwakte de afgelopen jaren. Dit is al bijna een jaar duidelijk verhoogd. Het aantal klachten bij huisartsen blijkt het afgelopen jaar tot wel 30% hoger dan in vorige jaren. Er is wel een flinke dip te zien in de kerst- en nieuwjaarsweek. De extra verhoging zet zich voort in week 9 t/m 12.
Het ligt voor de hand dat hier vaak sprake is van ongediagnosticeerde Long Covid. Omdat niemand meer test op Covid wordt het verband met een voorafgaande Covid-besmetting gewoon niet meer gelegd.
Mediaberichten
Er is brede maatschappelijke consensus dat er momenteel een groot leger aan patiënten met PAIS. Al tientallen jaren krijgen mensen na een infectie, bijvoorbeeld na influenza, Pfeiffer, Lyme of Q-koorts, langdurige klachten die sterk invaliderend zijn en nauwelijks verbeteren. Door de coronapandemie zijn daar in een paar jaar tijd meer dan 100.000 patiënten met Long Covid bijgekomen, en net als bij andere PAIS werden de klachten van deze patiënten aanvankelijk gepsychologiseerd. De vaak gepropageerde behandelingen GET (Graded Excercise Therapy) en CGT (Cognitieve Gedragstherapie) werkten dan ook averechts. In 2025 leek er eindelijk begrip te ontstaan, onderzoek van ZonMW begon resultaten af te werpen en er kwamen zelfs experimentele behandelcentra voor LongCovid-patiënten (maar niet voor andere PAIS).
Het vorige radicaal rechtse kabinet had er echter niets mee, en ook het nieuwe rechtse kabinet van D66, CDA en VVD maakte het niet beter. Femke van Rhijn signaleert dat wat er nog was aan zorg voor LongCovid-patiënten nu afgebroken dreigt te worden door de minister van VWS. Er is hoop, werd gezegd, de huisarts kan het wel afhandelen. Het nieuwe, “progressieve”, “Het Kan Wél” kabinet heeft in het coalitieakkoord geen woord gewijd aan (geld voor) de LongCovidcentra of onderzoek naar Long Covid. Zelfs al het geld voor pandemische paraatheid, waarmee het RIVM een team Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) aan het opzetten om nieuwe crises in de gezondheidszorg het hoofd te bieden, is wegbezuinigd. De voorzitter Chris van Dam van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV), zeker geen activistische club, spreekt zich uit en noemt dit zeer onverstandig. De oppositiepartijen in de Tweede Kamer trekken fel van leer, maar het kabinet wil de bezuinigingen niet terugdraaien.
Bovenop al deze patiëntonvriendelijke maatregelen kwam deze week ook nog het bericht dat de dienstverlening van C- & Q-support (ondersteuning van respectievelijk LongCovid-patiënten en Q-koortspatiënten) in 2026 afgebouwd zal worden. De regering heeft er geen geld meer voor over en men vindt dat de reguliere zorg die patiënten voortaan wel kan opvangen. Dit is echt de genadeklap voor honderdduizenden radeloze patiënten die nu echt nergens meer terecht zullen kunnen, zo betoogt ook bedrijfsarts Ernst Jurgens op LinkedIn.
Conclusie: actueel risico [info]
Het is duidelijk dat de huidige traag verlopende coronagolf door recombinant XFG na een jaar eindelijk voorbij is. Het infectierisico is nu historisch laag. Geen garantie voor de toekomst natuurlijk, als er een nieuwe agressieve variant opduikt kan er zó weer een heftige golf zijn.
Ook de influenzagolf is voorbij. Nu de lente is begonnen zal influenza ons niet meer lastig vallen tot diep in het najaar. In tegenstelling tot COVID-19 is influenza een seizoensinfectie.
Momenteel is er dus niet veel aan acute infectieziektes. Onze grootste zorg blijft echter het zwaard van Damocles: alle schade aan onze organen door voortdurend herhaalde herinfectie, en de sterk gevarieerde ziektebeelden van Long Covid. Daar wordt veel te weinig naar gekeken en nog minder tegen gedaan.
Hoe klein dus het besmettingsrisico ook is (zeker niet 0!), en hoe klein ook de kans is dat je langdurige ziekteverschijnselen overhoudt aan een Covid-besmetting (veel groter dan je denkt!), realiseer je dat als het je treft, dan kan de rest van je leven geruïneerd zijn, en er zal nauwelijks een vangnet zijn: geen opvang, geen zorg, geen passend werk, geen uitkering.
Samen met onze partner, het World Health Network (WHN), blijven wij daarom pleiten voor méér onderzoek naar de schade veroorzaakt door Covid19, en voor méér preventie door collectieve maatregelen. WHN is in 2026 een campagne gestart om instellingen voor gezondheidszorg wereldwijd op te roepen om in ieder geval dáár preventieve maatregelen te treffen om de verspreiding van Covid19 en andere airborne infecties tegen te gaan. In een open brief aan de WHO en in enkele kwaliteitsmedia zoals de Britse Guardian, pleiten zij ervoor dat overal ter wereld in ziekenhuizen en zorginstellingen zorgmedewerkers standaard goed afsluitende mondneusmaskers (type FFP2 en N95 of beter) dragen. In de open brief laat de WHN zien dat juist in zorginstellingen, waar de meest kwetsbare mensen komen, de overdracht van gevaarlijke aerogene ziektes zoals Covid19, influenza en RSV het grootst is.
Op de website van WHN hebben we al een paar maanden een Nederlands hoekje, waar behalve onze Open Brief aan het RIVM nu ook het door ons vertaalde artikel Ja, wij blijven mondkapjes dragen te vinden is, alsmede samenvattingen van onze meest recente weekberichten. Omdat deze vragen over mondkapjes en de bescherming die ze bieden tegen veel infectieziekten, inclusief Covid19, erg verhelderend beantwoord worden, hebben wij dit stuk ook opgenomen op onze website als standaardinformatie over maskers.
Ons advies
Blijf, waar mogelijk, beschermende maatregelen nemen om besmetting te voorkomen, zolang overheid en maatschappelijke instanties dat verzuimen:
- Draag indien mogelijk een goed masker (ffp2, ffp3) op binnenlocaties
- Vermijd massale bijeenkomsten, zeker voor langere periodes binnen
- Werk zoveel mogelijk thuis
- Als je twijfelt of je besmet bent, doe dan een zelftest, liefst meerdere dagen achtereen, óók als je geen of weinig symptomen hebt
- Dring op je werkplek of bij scholen aan op ventilatie en het gebruik van hepafilters. Laat ook thuis een hepafilter draaien.
- Houd feestjes zoveel mogelijk buiten, desnoods onder een party-tent, vooral in de zomer moet dat kunnen
- Als je de kans krijgt, laat je dan vaccineren!
We beschikken al jaren over een complete toolbox aan preventieve maatregelen, zoals te zien in het bekende “gatenkaasmodel” hieronder. De meeste maatregelen zijn de verantwoordelijkheid van de overheid, maar omdat die al jaren verstek laat gaan moeten we er zelf het beste van zien te maken met de individuele maatregelen in de eerste vijf plakjes.
Merk op dat geen van de bekende maatregelen hierboven op zich garanderen dat je een besmetting vermijdt. Met name de collectieve maatregelen rechts verlagen elk apart de kans op besmetting misschien maar met 50%. Als je ze echter consequent inzet zal het verspreidingsgetal R onder de 1 zakken, zodat elke uitbraak snel (exponentieel) zal uitdoven. Dan zijn we dus allemaal veilig! Juist dát is het cruciale belang van de collectieve maatregelen.
Zie ook onze uitgewerkte strategieën om de pandemie te bedwingen:
- Pandemieregels van de Goede Pandemie Praktijk
- Plan van het World Health Network met massaal testen
- Een haalbaar en afdoende geacht alternatief voor de gecompliceerde en onwerkbare maatregelenladders van VWS onder Ernst Kuipers:
