Oversterfte, ziekte en verspreiding Covid19 2025-18

Actueel risico volgens LoCovid 10 mei 2025

Het aantal virusdeeltjes in het riool blijft relatief laag (ook wel matig genoemd; 113 deeltjes per 100 duizend inwoners). We tasten redelijk in het duister als het gaat om varianten, en het is dus onduidelijk hoe lang deze periode met relatief weinig viruscirculatie zal duren. Elke infectie geeft kans op langdurige klachten en overlijden. In het verkeer proberen we doden en gewonden te voorkomen. Het is hoognodig tijd dat we hetzelfde gaan doen voor Covid.

LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers

Virusdeeltjes in het riool [info]

Op 2 mei, de meest recente datum met een voldoende betrouwbare meting, werden er 113 virusdeeltjes per 100 duizend inwoners gevonden in het riool. Dit is relatief laag.

In de afgelopen week maakten ongeveer 30 duizend Nederlanders een besmetting met SARS-Cov2 door. Op basis van het riool is momenteel 0,24% (een op de 411 personen) besmettelijk (aangenomen dat mensen 10 dagen besmettelijk zijn), en hebben Nederlanders nu gemiddeld 2,31 infecties doorgemaakt.

Infectieradar [info]

Bij de infectieradar meldde deze week 3,9% van de deelnemers klachten die kunnen wijzen op een infectie met SARS-Cov2. Dit aandeel daalt al weken, zoals te zien is in de grafiek hieronder.

Het aandeel van de deelnemers aan de infectieradar dat een positieve test meldt blijft relatief laag (0,1%).

Het Nivel meldt dat er nog steeds veel Nederlanders met gordelroos naar de huisarts gaan. Dit kan door de vergrijzing komen, maar kan ook te maken hebben met een dalende immuniteit in de bevolking, mogelijk een gevolg van Covid en/of microplastics.

Er is een stijging te zien in het aantal mensen dat voor griep naar de huisarts gaat, maar het is even afwachten of dit doorzet.

Het aantal geanalyseerde monsters is bijzonder klein, dus daar is weinig uit af te leiden.

Oversterfte [info]

De oversterfte is deze week gebaseerd op de sterftecijfers tot en met week 17 van het RIVM en de schattingen op basis van de CBS-methode, de RIVM-methode, het gemiddelde uit 2010-2019 en het laagste kwartiel uit 2010-2019. Bij alle vier methoden wordt er oversterfte gevonden.

Waarschijnlijk houdt de CBS-methode het beste rekening met de vergrijzing en de gevolgen van de aanhoudende Covid-pandemie. SARS-Cov2 zorgt dus nog steeds voor extra sterfte, wat een combinatie kan zijn van minder zorg (uitval zorgmedewerkers met long Covid, zorgmedewerkers die de zorg verlaten), lange termijn gevolgen van de infecties, en acute sterfte aan de infectie.

Cumulatief komt de CBS-schatting uit op ongeveer 76 duizend extra overlijdens door de pandemie. Het is schrijnend dat nergens aan preventie wordt gedaan en dat we deze extra doden gewoon accepteren. Als er vijf Nederlanders bijna aan het vapen overlijden (en het dus overleefd hebben), is dat meteen nieuws. Bij Covid halen we onze schouders op, suggereren we dat het door een vaccin komt zonder dat daar bewijs voor is, of zeggen we dat de slachtoffers “met” in plaats van “door” Covid overleden zijn. Merk op dat de gevolgen van Covid en vapen zich lijken te versterken, dus dat er nu meer problemen met vapen zijn, kan door eerdere SARS-Cov2 infecties komen. Tegen vapen wordt gewaarschuwd. Als je je tegen Covid probeert te beschermen, word je uitgelachen en buitengesloten.

Varianten [info]

Aan het variantenbestand van het RIVM zijn geen nieuwe metingen toegevoegd. De laatste meting is op 7 april 2025 toegevoegd. Van pandemische paraatheid is niet echt sprake, wat we ook al zagen bij het bijzonder kleine aantal monsters van het Nivel.

Conclusie: actueel risico [info]

Het risico op een infectie blijft nog steeds relatief laag (matig volgens de term van het CBS). Als je 1 persoon op bezoek krijgt, dan heb je ongeveer 0,24% kans dat die persoon een infectie meebrengt (mogelijk lager, want sommige mensen zullen zo ziek zijn dat ze thuis blijven). Hetzelfde geldt als je naar de tandarts gaat op het eerste moment op de dag (het virus dat van de vorige dag nog aanwezig zou zijn, is dan niet meer ziekmakend) en je je FFP2-masker tot in de tandartsstoel blijft dragen (als er ook een assistente aanwezig is, dan verdubbelt de kans).

De kans op langdurige klachten, mocht je geïnfecteerd raken, is heel moeilijk in te schatten en hangt af van veel factoren, zoals de virale dosis, je immuniteit op dat moment, je eigen gezondheid (eerdere infecties, bestaande aandoeningen, en demografische factoren (of je man of vrouw bent, en je leeftijd).

Het is jammer dat er in Nederland zo moeilijk wordt gedaan over het gebruik van mondneusmaskers (het type FFP2 beschermt goed). Hierdoor worden onnodig veel mensen ziek. Zo vertellen twee artsen in deze documentaire over hun long Covid.

Ook vertelt deze youTuber over zijn drie jaren met long Covid, waarbij hij door een lange waslijst met medische klachten heen gaat.

Een andere youTuber, Vlad Vexler, had ME, maar is na een recente SARS-Cov2 besmetting ernstig ziek.

Een bekend gevolg van een SARS-Cov2 besmetting is “brain fog”. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat dit een vorm van niet aangeboren hersenletsel is. Zelfs bij een “milde” infectie kan het optreden, en er zijn aanwijzingen voor structurele veranderingen in de hersenen, ook als mensen geen “brain fog” ervaren. Het is nog onbekend of deze vorm van hersenletsel geheel omkeerbaar is.

In Nederland lijken dit soort gevolgen te worden gezien als “pech” of iets wat niet te voorkomen is. Dit is een vreemde houding, want als het gaat om bijvoorbeeld vapen, dan noemen we het niet “pech” als iemand daardoor in het ziekenhuis belandt. Ook in het verkeer nemen we maatregelen om doden en gewonden te voorkomen. We installeren rookmelders en letten op de voedselveiligheid. Bij al deze maatregelen leven mensen niet in angst. Maar als je een FFP2 masker opzet bij het boodschappen doen, dan krijg je opeens het verwijt dat je “in angst leeft” of “niet durft te leven”.

Je kunt het risico op een infectie echter wel degelijk verminderen. Helemaal voorkomen is misschien moeilijk in de huidige maatschappij, maar elke infectie die je voorkomt, is minder kans op gezondheidsschade. Wat kun je zoal doen?

  • Spreek vooral buiten af (betere ventilatie)
  • Ventileer binnenruimtes
  • Gebruik een luchtreiniger met HEPA (kan in combinatie met ventileren)
  • Gebruik FFP2 of FFP3 mondneusmaskers, met name in binnenruimtes (buiten kun je afstand houden – let wel op de wind)
  • Maak bewuste keuzes rond drukke binnenruimtes (kun je op een rustiger tijdstip reizen, boodschappen doen, en moet je echt zo vaak naar de winkel?)
  • Vraag je bezoek een zelftest te doen (dit verlaagt het risico, maar de tests zijn niet heel erg betrouwbaar als ze negatief zijn).

Bedenk ook: Elke infectie die je zelf voorkomt, kun je ook niet doorgeven. Als iedereen in Nederland beter zijn of haar best zou doen infecties te voorkomen, dan gaat er minder virus rond, en dan wordt het voor iedereen veiliger.