Actueel risico volgens LoCovid 7 maart 2025
Besmettingsrisico Covid19 nog steeds dalend, nu al weken LAAG, op 2 maart zelfs iets lager dan het minimum van 2-7-2023, namelijk 47,3. Geschat aantal besmettingen PER DAG ~1700 → ~170 extra LongCovid-patiënten per dag, waarvan ~40 ernstig beperkt. De griepgolf, hoogste in 5 jaar, is echter nog niet helemaal uitgewoed. 5,15% heeft een luchtweginfectie, daalt langzaam.
Vanaf 2020-7 continu oversterfte, tov LQI 2010-2019 in week 8 zelfs 993 † → 33,2% bovenop verwachte sterfgevallen! Aantal griepdoden sinds 1 januari minstens 2207 (RIVM oversterfte sinds 1-1).
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Virusdeeltjes in rioolwater week 2025-09 [info]
Meting 2 maart: 47 (x 1011 virusdeeltjes per 100.000 inwoners) volgens Corona Lokaal.
Het virusniveau is na de zomerpiek 1256 medio juli en de herfstpiek 1430 van eind september gestaag gedaald, met schommelingen. Maar ook de laatste weken blijft het niveau dalen, inmiddels tot het laagste niveau sinds het begin van de rioolwatermetingen, dus zelfs nog iets lager dan de minima van 2-7-2023 en 22-6-2021. Zie de grafiek met het verloop van de rioolwater-meetwaarden hieronder.
Landelijke spreiding van besmettingen
Op Corona Lokaal is ook de landelijke spreiding van het coronavirus te zien, over de provincies en over de afvalwaterstations. In geen enkele provincie is het virusniveau nog boven de 100. Zo’n maagdelijk plaatje hebben wij in onze weekberichten nog niet eerder kunnen laten zien.
Verloop van aantal besmettingen per dag
Het is de moeite waard om het verband tussen virusdeeltjes in rioolwater en aantal besmettingen met Covid19 per dag, zoals gevonden door Datagraver, te gebruiken om het verloop van het aantal virusdeeltjes in rioolwater van Corona Lokaal om te rekenen naar een grafiek met het aantal dagelijkse besmettingen. Door de geïnterpoleerde, gewogen en genormeerde data van Corona Lokaal per dag te vermenigvuldigen met 36 krijgen we onderstaande grafiek, met het geschatte aantal Covid19-infecties per dag, over de pandemie vanaf 1 oktober 2020.
In bovenstaande grafiek zijn ook de risiconiveaus Laag, Matig, Hoog, Zeer hoog en Extreem aangegeven conform onze vastgestelde tabel. Merk op dat vanaf oktober 2020 het virusniveau zelden Laag is geweest, en nooit meer Gering of Basis. Ook op het huidige minimale niveau van 1704 geschatte besmettingen per dag zijn we nog lang niet onder de grens van 1250 gezakt waar we het besmettingsrisico GERING zouden noemen. Waarschijnlijk zal het ook niet zo laag komen. Immers binnenkort is het 6 maanden geleden sinds de vorige covid19-piek, en dat is ongeveer de termijn dat de opgebouwde immuniteit tegen de rondgaande varianten voldoende vervaagd is om een nieuwe golf mogelijk te maken. Dus zelfs als er zich voorlopig géén nieuwe nog virulenter variant zich aandient verwachten we een aanzet naar een nieuwe golf. Het is niet anders.
Cumulatief aantal besmettingen
Uitgaande van de besmettingen per dag kan ook het cumulatieve aantal besmettingen in een grafiek gezet worden:
Hier is bijvoorbeeld uit af te lezen dat pas in november 2022 Nederlanders gemiddeld 1x besmet waren, maar óók dat nu al 41,4 miljoen besmettingen een feit zijn, zodat 2 jaar later Nederlanders al gemiddeld 2,27x besmet zijn geweest. Het totale aantal besmettingen blijft stijgen, en daarmee óók het aantal patiënten met (ernstige) langdurige klachten van Long Covid. De ziekte waartegen nog steeds geen remedie of medicijn is gevonden.
Besmettelijke personen
Nu er elke dag zo’n 1704 Covid-besmettingen bijkomen, en elke besmette persoon is ~10 dagen besmettelijk, volgt daaruit dat momenteel ~17.000 Nederlanders besmettelijk zijn, dat is ~0,094% van alle Nederlanders.
Het percentage op Covid19 positief geteste mensen wordt ook bijgehouden in de RIVM-testgroep voor registratie van luchtweginfecties. Dit percentage positieve Covid19-testen in Nederland wordt sinds begin augustus ook in grafiekvorm gepubliceerd op Corona-lokaal:
In deze grafiek zijn dezelfde patronen te herkennen als in de grafiek voor het aantal infecties gebaseerd op de rioolwatermetingen.
Merk op dat het percentage besmette personen in het Percentage positieve testen op 27-2 uitkomt op 0,1%. Dat is overigens al sinds 23 januari het geval. Waarschijnlijk wordt deze waarde afgerond op 1 significant cijfer, omdat er gewoon erg weinig metingen zijn.
Hoeveel Covid19-besmettingen leiden tot Long Covid?
Of en hoe vaak Covid19-besmettingen nu nog steeds tot Long Covid leiden is een vraag die in Nederland nauwelijks aandacht krijgt. De medische elite en alle media gaan er stilzwijgend van uit dat alle bekende Long Covid-patiënten (vaak wordt een aantal van ~100.000 in Nederland genoemd) in 2020 en 2021 ziek zijn geworden. Experts van het RIVM noemen wel eens percentages van 1 à 2% dat (nu nog) langdurige klachten houdt na besmetting. Dat is echter een slag in de lucht en in strijd met de resultaten van grote wetenschappelijke onderzoeken in het buitenland, zie ons artikel Hoeveel Covid19-besmettingen leiden tot Long Covid? in de rubriek Science. Het probleem is dat Long Covid nooit in Nederland geregistreerd werd. Pas eind juni 2024 opende het RIVM een PostCovid onderzoeksplatform. Het Post-Covid Netwerk Nederland van ZonMW doet onderzoek naar de gezondheid van LC-patiënten d.m.v. 3-maandelijkse vragenlijsten. Iedereen kan zich aanmelden.
In onze weekberichten gaan wij vaak uit van 10% kans op Long Covid na elke besmetting. Dit percentage is gebaseerd op een onderzoek onder 3,5 miljoen Canadezen. Zij stelden vast dat de kans op Long Covid niet afneemt bij herbesmetting, maar daarentegen cumulatief werkt: elke besmetting geeft weer ca. 13% kans op symptomen van Long Covid, zodat na 3 besmettingen zo’n 40% langdurige symptomen houdt (zie grafiek hieronder).
We zullen in onze weekberichten voorlopig blijven rekenen met 10% kans op Long Covid per besmetting, en een kwart daarvan zal ernstige chronische klachten betreffen, dus 2,5%.
In Nederland kunnen LongCovid-patiënten zich ook aanmelden bij C-Support, maar de drempel voor acceptatie is hoog, velen kennen deze mogelijkheid niet of weten niet dat ze Long Covid hebben, en eigenlijk heeft C-Support ook niet veel te bieden aan ondersteuning. Desalniettemin hebben zich tot nu toe al 32.722 mensen aangemeld, en uit onderstaande grafiek blijkt dat de aantallen aanmeldingen per maand slechts zeer langzaam dalen. In december, januari en februari waren er nog ruim 200. Ongetwijfeld is dat slechts een fractie van het werkelijke aantal.
Infectieradar [info]
Het percentage mensen met klachten van acute luchtweginfecties, o.b.v. meldingen door een groep vrijwilligers aan het RIVM, geeft op elk moment een idee van het besmettingsrisico. Op 4 maart had 5,15% van de testgroep van het RIVM last van een luchtweginfectie. Net zoals in de voorgaande winters betreft dat véél mensen, al daalt het aantal infecties wel met het verbeteren van het weer. In tegenstelling tot Covid19 zijn de meeste luchtweginfecties seizoengebonden, ook griep.
Overige infecties
In de wekelijkse overzichten van diverse besmettelijke ziektes gevonden in de Nivel Peilstations hebben we het afgelopen jaar kunnen volgen dat sinds het opheffen van de maatregelen tegen Covid19 in het voorjaar van 2022 niet alleen Covid flink rondgegaan is, maar ook andere besmettelijke ziekten enorm huisgehouden hebben in Nederland. We zagen achtereenvolgens heftige uitbraken van longontsteking, RSV, mazelen, roodvonk (strep-A), kinkhoest, waterpokken, vijfde ziekte en krentenbaard (zie weekberichten). Sommige konden (deels) verklaard worden uit een afnemende vaccinatiegraad (mazelen, kinkhoest), maar meestal greep men in Nederland terug op het nonsens-begrip immuniteitsschuld.
In ons artikel Immuniteitsschuld of -schade? van november 2023 laten we zien dat een veel logischer verklaring is: aantasting van het immuunsysteem door een Covid19-besmetting. Veel internationale deskundigen hebben dit inmiddels geaccepteer. Eind vorig jaar voerden deskundigen Lyne Filiatrault, Arijit Chakravarty en T. Ryan Gregory uit het westen van Canada (British Columbia) dezelfde, onderbouwde verklaring aan voor het feit dat in B.C. zo velen zo vaak ziek waren, óók kinderen. Bij het RIVM en de medische elite van Nederland is dit inmiddels ruimschoots wetenschappelijk bewezen effect echter nog steeds niet doorgedrongen.
In het Nivel Surveillance Bulletin van week 9 in 2025 staan voor week 2024-40 t/m 2025-09 de resultaten van onderzochte monsters op de Nivel peilstations in een grafiek. In week 9 zijn 47 monsters onderzocht, waarvan 37 positief bleken, zie de grafiek hieronder. Het aantal genomen monsters is, na de piek in week 5, inmiddels terug op het “normale” niveau. Influenza werd het vaakst gevonden (26x), RS-virus minder vaak (6x). Afgelopen week werd er geen SARS-CoV-2 gevonden.
Omdat vorig jaar het aantal kinkhoestgevallen een enorme vlucht heeft genomen, vanaf het begin van de winter, volgen we ook nu weer de gevallen van kinkhoest. Dat lijkt gelukkig nog steeds stabiel. Hopelijk gaat dit jaar kinkhoest aan ons voorbij. Eigenlijk zou deze voor jonge kinderen gevaarlijke “100 dagen hoest” nooit meer voor hoeven komen, want we hebben een goed, langdurig beschermend vaccin.
Zoals hiervoor al gemeld waren er ook deze week veel griepgevallen. Het aantal gemelde nieuwe ziektegevallen met een griepachtig ziektebeeld steeg in de eerste weken van 2025 enorm snel, piekte in week 5 met 105 meldingen per 100.000 inwoners en is in week 9 gezakt naar 56 per 100.000. Dat wordt nog nét als epidemie geteld met “lage intensiteit”.
Feitelijk beleefden we de hoogste piek voor het aantal griepgevallen sinds het begin van de coronapandemie. De maatregelen tegen Covid bleken namelijk óók uitstekend te werken tegen influenza, en sommige griepvarianten zijn zelfs helemaal verdwenen. In de winter van 2020/2021 was er nauwelijks griep, en in 2021/2022 weinig. We moeten nu teruggaan tot 2019/2020 voor een (iets) hogere griepgolf, 5 jaar geleden dus, net voorafgaand aan het uitbreken van de coronapandemie.
Deze keer kijken we ook weer naar de verspreiding van het RS-virus, dat ook tot tamelijk ernstige luchtweginfecties kan leiden, vooral bij kinderen. Het RIVM houdt het vóórkomen van deze ziekte bij op de pagina Stand van zaken RS-virus. De laatste jaren, sinds de Covid19-pandemie, heeft RS flink opgespeeld, hoewel het in absolute aantallen minder voorkomt dan influenza. Ook dit jaar is de RS-golf weer zoals vaker begonnen rond december (rode lijn in de grafiek hieronder). Hoewel het aantal meldingen alweer duidelijk gedaald is, was de top duidelijk hoger dan vorig jaar.
Ook mazelen is weer terug, zoals gemeld op nu.nl. In onderstaand overzicht van het RIVM zien we dat het aantal gemelde gevallen in de eerste maanden van dit jaar beduidend hoger was dan vorig jaar. Toch spreekt het RIVM nog niet van een epidemie, want de meeste besmettingen zouden opgelopen zijn in het buitenland. Maar met de huidige lage vaccinatiegraad (schoolkinderen cohort 2006 zo’n 90,9%) is het wachten op een echte uitbraak.
Oversterfte Covid19, 2025 week 8 [info]
Op de webpagina Monitoring sterftecijfers Nederland geeft het RIVM aan wat ze verstaan onder oversterfte. Dit komt erop neer dat de verwachte weeksterfte in de periode van juli 2024 t/m juni 2025 bepaald wordt op basis van de sterfte in de voorgaande 5 jaren, van juli 2019 t/m juni 2024 (waarbij de 25% hoogste pieken weggelaten worden). Op die manier kun je wel een “tijdelijke, bijzondere stijging” in de sterfte vaststellen, door ’n griepepidemie, hitte- of koudegolf of een natuurramp. Deze methode is echter totaal ongeschikt om de langetermijneffecten van de coronapandemie te bepalen.
In onderstaande grafiek zien we de totale jaarsterfte in Nederland vanaf 2000 t/m 2024. Inderdaad, er is weer een extra jaar afgesloten waarvoor we de balans kunnen opmaken.
Wat als eerste opvalt in de jaarsterftecijfers is een duidelijke sprong van gemiddeld 150.000 in periode 2015-2019 naar gemiddeld 170.000 in periode 2020-2024, de tijd van de pandemie (die ook volgens de WHO nog steeds niet voorbij is!). Dat is zo’n 20.000 doden extra per jaar, dus gedurende 5 jaar pandemie zijn er sowieso meer dan 100.000 mensen extra overleden. Deze evidente oversterfte komt voor een belangrijk deel voor rekening van de coronapandemie. Of mensen door een acute besmetting zijn overleden, of door uitgestelde en tekortschietende zorg door overbelasting, of door schade door SARS-CoV-2 aan hart en bloedvaten, longen, hersenen, nieren, of door andere besmettelijke ziekten die toeslaan door te profiteren van de schade die SARS-CoV-2 aan ons immuunsysteem toebrengt, maakt daarbij niet uit. Het zijn 100.000 voortijdige doden, dierbaar voor nog eens een veelvoud aan anderen, familie en vrienden!
Wat verder opvalt aan de grafiek is dat de oversterfte niet afneemt naarmate de jaren in de pandemie verstrijken. Dat zou je wel verwachten als al die zogenaamde “kwetsbaren” zo langzamerhand wel overleden zouden moeten zijn. Als Covid19 in het omikron-tijdperk inderdaad “mild” zou zijn geworden. Als we eindelijk eens geléérd zouden hebben van onze fouten. Nee, de voorlopige sterfte 172.051 in 2024 is zelfs 2530 hoger dan de vastgestelde sterfte van 169.521 in 2023!
Commissiedebat oversterfte 20 februari 2025
De blijvend hoge oversterfte, vooral in Nederland, is ook doorgedrongen tot de Tweede Kamer, en heeft geleid tot een commissiedebat over oversterfte afgelopen donderdag 20 februari. De motivatie om dit nu aan te kaarten lijkt wel de voortdurende druk vanuit de antivax-beweging (de Hond, Steigstra, Meester & Jacobs) om oversterfte toe te schrijven aan Covid-vaccinaties, al werd dat niet met zoveel woorden gezegd. Op 27-2-2024 was een motie van Agnes Joseph van NSC aangenomen dat vroeg om een integraal onderzoek naar de oversterfte sinds 2020. Sindsdien is een onderzoeksprogramma door ZonMW opgezet, waarin 21 deelonderzoeksprojecten gefinancierd werden, 11 voltooid in 2023, en 9 (lijn 3) voltooid in 2024. Die leverden geen bijzondere resultaten op: oversterfte in 2020-2021 was zoals verwacht te verklaren door sterfte aan acute Covid19-besmettingen en uitgestelde zorg, en was juist niet gecorreleerd met vaccinaties.
Het debat verliep bijzonder teleurstellend. Weliswaar werden pogingen om de oversterfte te relateren aan covid-vaccinaties in de kiem gesmoord, maar niemand, ook Ria de Korte van NSC niet, bracht onder de aandacht dat de 21 ZonMW onderzoeken naar verklaringen voor de oversterfte uitsluitend betrekking hadden op de periode 2020-2021. Men ging er ook voetstoots van uit dat het door het RIVM sinds januari 2024 gepresenteerde verloop van de oversterfte sinds juli 2021 voldoende bewijs was dat het vanaf 2022 vrijwel afgelopen was met de oversterfte. Ria de Korte kon niemand overtuigen dat de methode RIVM totaal ongeschikt was om de langdurig sterk verhoogde basis-oversterfte zichtbaar te maken, omdat die de verwachte aantallen sterfgevallen immers baseerde op de voorafgaande coronajaren.
Zo bleek dus het feit dat het RIVM de keus gemaakt heeft om de continue oversterfte ten gevolge van de coronapandemie te negeren en alleen maar te kijken naar nieuwe pieken in de sterfte, deze regering in staat heeft gesteld om te beweren dat de oversterfte nu weer “terug is naar normaal”. Dat men dus (weer) niet in actie hoefde te komen.
Toch zullen we de oversterftecijfers van het RIVM voorlopig naast veel betere methoden zoals die van CBS en de Human Mortality Database presenteren, om het verschil duidelijk te maken.
Oversterfte RIVM vanaf 2021-06 [info]
De actuele weeksterftes van het CBS (zie CBS statline) zijn inmiddels bijgewerkt t/m week 8 van 2025. Er zijn in week 8 4059 mensen overleden, nog steeds sterk verhoogd, net als vorige jaren omstreeks de jaarwisseling. Over de eerste zes weken van 2025 zijn er 52 nameldingen van overlijdens gekomen. Dat is weer in de buurt van het gemiddelde aantal nameldingen per 2 weken.
De oversterfte à la RIVM voor week 8 is 539 † (15,3%), dus ook volgens het RIVM is momenteel sprake van enorme oversterfte. Logisch nu er bovenop de continue corona-oversterfte ook nog een flinke griepgolf door het land gaat. In de grafiek hieronder is de RIVM “oversterfte” weergegeven met groen.
Een voordeel van de RIVM-berekening (het enige) is wel dat hieruit eenvoudig de oversterfte door de huidige griepgolf te bepalen is. Sinds de eerste week van januari zijn er in totaal volgens RIVM al 2207 extra doden te betreuren geweest.
Cumulatieve RIVM oversterfte vanaf 2020 week 8: 47.546 †. Zoals hierboven aangegeven bij de jaarsterftecijfers komt deze cumulatieve oversterfte niet in de buurt van de werkelijke oversterfte door de pandemie: 100.000! M.b.t. de coronapandemie is dit RIVM-cijfer dan ook betekenisloos, in ieder geval géén maat voor de totale sterfte door de coronapandemie in Nederland.
Oversterfte CBS 2020/2023 en verder CBS+ [info]
Naast de weekoversterfte à la RIVM willen we toch graag weten hoe het verder gegaan zou zijn met de oversterfteberekening door het CBS. Hoewel ook die CBS-cijfers tamelijk optimistisch waren, o.a. door de oversterfte te bepalen t.o.v. verwachte sterfte inclusief griepdoden en een normale demografische trend, waren ze veel beter dan die van het RIVM nu. Uitgangspunt waren de jaren 2015-2019, dus vóór het begin van de pandemie. Omdat de prognoses maar tot eind 2023 reikten is het CBS gestopt per 1 januari 2024. We hebben daarom de CBS-tabel met verwachte weeksterftes voor 2020-2023 uitgebreid naar 2024 en 2025, door de cijfers van 2023 aan te passen met een correctiefactor 1,00739 voor bevolkingsgroei van 2023 naar 2024, en 1,01355 van 2023 naar 2025. We noemen dit CBS+.
Bij een weeksterfte van 4059 komen we voor week 8 op een oversterfte van 553. Dit is dus 15,8% boven de verwachte sterfte van 3506 (gele lijn in de oversterftegrafiek). Volgens CBS+ is de totale cumulatieve oversterfte vanaf 2020 week 8 tot heden 74.274 †. Dit komt al heel wat meer in de richting van de 100.000 doden t.g.v. de coronapandemie. Het verschil is te verklaren uit het feit dat het CBS in zijn verwachtingen teveel rekening heeft gehouden met demografische ontwikkelingen en trends die in de praktijk doorkruist zijn door de actuele, gewijzigde bevolkingsopbouw gedurende de pandemie. Doordat veel ouderen en kwetsbaren in de eerste jaren van de pandemie overleden zijn, had de verwachte sterfte voor de latere jaren eigenlijk verlaagd moeten worden, zodat de oversterfte hoger uitgevallen zou zijn.
Oversterfte HMD t.o.v. Gemiddelde 2010-2019 [info]
Als we de oversterfte in elke week, zoals bij de standaard methode van de Human Mortality Database, bepalen t.o.v. de gemiddelde sterfte in die week over de jaren 2010-2019, dan vinden we dat weeksterfte 4059 neerkomt op een oversterfte van 789, dat is 24,1% boven de verwachte gemiddelde sterfte van 3270 in week 8 van de jaren 2010-2019. In dit verwachte gemiddelde is wel een correctiefactor voor de bevolkingsgroei t.o.v. 2020 verwerkt. Voor 2025 is de correctiefactor 1,03706 (= 18052700 / 17407585). Dit is de rode lijn in de oversterftegrafiek hierboven.
Cumulatieve oversterfte volgens HMD Gemiddelde vanaf 2020 week 8 tot heden is 123.560 †. Dat komt heel wat beter overeen met de verwachte oversterfte van 100.000 over 5 jaar pandemie!
Oversterfte HMD t.o.v. LQI 2010-2019 [info]
Volgens de toelichting is de oversterfte bepaald door CBS, hoe verontrustend die ook was tot eind 2023, nog een flinke onderschatting van het dodental door de pandemie. Wij bepalen daarom de oversterfte liefst t.o.v. het laagste kwartiel (LQI) van de weeksterftes over 2010-2019, dus prepandemie, maar wel met een correctiefactor voor de bevolkingsgroei t.o.v. 2020. Voor 2025 is de correctiefactor 1,03706 (= 18052700 / 17407585). Dit is de meest plausibele werkelijke oversterfte t.g.v. de Covid19-pandemie én andere doden door vermijdbare infectieziektes zoals influenza. Dit is de blauwe lijn in de oversterftegrafiek hierboven.
In week 8 overleden 4059 mensen, 993 méér dan het LQI van 2010-2019, te weten 3066. Dat is 33,2% boven de verwachte sterfte, en komt neer op 142 vermijdbare infectiedoden per dag!
Cumulatieve oversterfte LQI vanaf 2020 week 8: 154.092 †.
Dit is dus onze beste schatting voor de totale Covid19-gerelateerde sterfte in de pandemie tot nu toe, in Nederland. Allemaal gewone mensen, die eerder dan nodig overlijden en veel dierbaren achterlaten.
Deze totale oversterfte is weer veel hóger dan de verwachte tol van 100.000 door de pandemie. Dat komt omdat bepaling van de oversterfte t.o.v. het laagste kwartiel de verhoogde sterfte door uitbraken van influenza, RS e.d. in de jaren 2010-2019 buiten beschouwing laat bij bepaling van de verwachte sterfte in latere jaren. Dat is een goede keuze, omdat we hebben gezien dat maatregelen tegen de verspreiding van Covid19 in 2020 en 2021 ervoor gezorgd hebben dat er in de winter van 2020/2021 ook géén griep en RS waren!
Aan de andere kant houdt de LQI berekening van de verwachte weeksterfte mogelijk te weinig rekening met de vergrijzing: de eerste golf babyboomers van na de 2e wereldoorlog zijn nu 80 jaar geworden, en deze groep heeft nu ongeveer de leeftijd van de normale levensverwachting bereikt, dus er zullen nu naar verwachting méér mensen overlijden de komende jaren. Maar dit effect zal geleidelijk optreden. Waarschijnlijk is de LQI oversterfte wat te hoog, de CBS+ te laag, de waarheid zal ergens in het midden liggen.
Het verloop van het cumulatieve aantal pandemiedoden volgens LQI (blauw), Gemiddelde (rood) en CBS+ (geel) is nu als in onderstaande grafiek. De grafiek voor het cumulatieve dodental volgens RIVM hebben we weggelaten, omdat deze niets zegt en geen enkele meerwaarde heeft.
Variants of Concern (VOC) [info]
De relatieve frequenties van relevante VOC’s (kiemsurveillance RIVM) geven een indicatie welke nieuwe bedreigingen te verwachten zijn. Rond de kerst is het vaste 2-wekelijkse publicatieschema van het RIVM wat ontregeld geraakt, maar in het nieuwe jaar is het wel weer opgepakt, maar de frequentie van de updates ligt nu lager. Probleem is dat het aantal samples waarover RIVM kan beschikken momenteel erg laag is. Er zijn relatief weinig coronabesmettingen en in de testgroep van infectieradar sturen dus maar weinig mensen hun testsamples op.
De laatste update is van 5 maart, maar voor week 8 zijn slechts 3 samples getest, dat is echt te weinig. Daarom beperken we de geactualiseerde variantengrafiek tot week 7 van 2025, met helaas ook slechts 14 samples.
Sinds het begin van de lente 2024 is de langdurig dominante variant JN.1 door met name twee subvarianten verdrongen, KP.2 en KP.3. Vanaf juli is echter de recombinant XEC op komen zetten. Het zag er aanvankelijk naar uit dat deze variant dominant zou worden, maar dat zette niet door. In plaats daarvan leek JN.1 weer bezig met een come-back. Dat is echter onwaarschijnlijk, het zal gaan om een nieuwe subvariant (bv. LB.1.3.1). Hier wreekt zich dat het aantal onderzochte samples zo laag is en dat het RIVM ook geen onderzoek heeft gedaan naar alternatieve varianten. Onderstaand overzicht van de verdeling over varianten sinds 2023 week 10 moet met een flinke korrel zout genomen worden voor de laatste paar maanden.
Dat de oude variant JN.1, die zo verschrikkelijk heeft huisgehouden in 2024, nu weer terugkomt is onwaarschijnlijk. Het zal eerder een nieuwe subvariant van JN.1 zijn. Volgens Josette Schoenmakers is dit subvariant LB.1.3.1, die volgens haar analyses in week 51 al op 26% zat:
Conclusie: actueel risico [info]
Wij schatten het besmettingsrisico voor Covid19 momenteel in als LAAG. We moeten echter nog wel rekening houden met influenza, dat nog flink rondgaat en mogelijk door carnaval weer een lange staart kan krijgen.
Omdat het aantal Covid19-besmettingen op het laagste punt sinds het begin van de rioolwatermetingen in oktober 2020 is gekomen, zijn veel activiteiten die lange tijd grote risico’s in zich droegen, zoals feestjes, festivals, markten, demonstraties, maar ook bezoek van ziekenhuis, tandarts en kapper, eindelijk weer redelijk veilig. Blijf toch voorzichtig! Corona is niet weg, nog steeds lopen in Nederland zo’n 17.000 besmettelijke personen rond, en wie zo iemand toevallig treft, zal het misschien voor de rest van zijn leven betreuren vanwege de kans op invaliditeit door Long Covid, dat feitelijk ongeneeslijk is!
Long Covid, maatschappelijke impact
Het grootste probleem blijft dat onze overheid, inclusief RIVM en de hele medische elite, Covid19 nog steeds niet serieus neemt. Nog steeds wordt uitsluitend gekeken naar de mensen die na hun besmetting acuut ziek worden en eventueel overlijden. Er worden nog steeds pas maatregelen overwogen als in de zorg code zwart dreigt. Dit terwijl de meest ernstige gevolgen van Covid19 nu juist tot uitdrukking komen in het groeiende leger van LongCovid-patiënten, die ernstig beperkt zijn, invalide, bedlegerig of arbeidsongeschikt zonder enig uitzicht op verbetering. Mensen als Augie Ray blijven wijzen op deze zorgelijke ontwikkeling op LinkedIn, bijvoorbeeld door de schrikbarend snelle stijging van het aantal werknemers met een arbeidsbeperking in de VS sinds 2021:
In Nederland zal de situatie nauwelijks beter zijn, maar cijfers hierover zijn voor zover bekend niet gepubliceerd. Niet alleen wordt Long Covid hier als de meest bedreigende consequentie van herhaalde Covid19-besmettingen en een belangrijke mogelijke factor voor de ineenstorting van onze maatschappij volkomen genegeerd, maar het lijden van de inmiddels meer dan 450.000 LongCovid-patiënten wordt als irrelevant terzijde geschoven, of zelfs ontkend omdat het “tussen de oren” zou zitten. Er wordt géén extra geld uitgetrokken voor onderzoek noch voor behandeling in speciale LongCovid-klinieken, bij de geplande bezuiniging op de zorg door de extreem-rechtse regering Schoof. Long Covid Nederland pleit hiervoor op LinkedIn.
Gerben van Dijk, die al jaren lijdt aan Long Covid, heeft zijn leven met enorm veel wilskracht en doorzettingsvermogen kunnen weer enigszins kunnen oppakken. Hij wees me op een lied over Long Covid dat hij geschreven heeft:
Indammen NU!
De overheid zal wellicht het huidige dal in Covid19-besmettingen verwelkomen als het definitieve einde van de pandemie, voor de zoveelste keer. Wij zien deze adempauze echter als het ideale moment om eindelijk te gaan indammen. Het lijkt vreemd om juist nú te pleiten voor preventie, bijvoorbeeld schone lucht door ventilatie, hepafilters in scholen en openbare gelegenheden, goed beschermende ffp2-maskers in de zorg. Deze maatregelen zijn echter bedoeld om toekomstige SARS-CoV-2 uitbraken zoveel mogelijk te voorkómen, door het verspreidingsgetal R onder de 1 te houden. Realiseer je dat de maskers die je nu soms ziet, gedragen door mensen die extra kwetsbaar zijn of die weten hoe desastreus een Covid-besmetting kan uitpakken, vaak een noodgreep zijn waarmee zij zich ondanks alomtegenwoordige virussen toch enigszins willen beschermen. Als een Covid-golf op volle kracht door de maatschappij raast, maandenlang, helpen ventilatie en hepafilters en zelfs goede maskers onvoldoende om veilig te blijven. Alleen isolatie biedt dan nog hoop, en dat is precies waarvoor kwetsbare en Covid-bewuste mensen dan gedwongen moeten kiezen.
Lees anders het ijzersterke betoog van Steph Fowler op Substack, over de redenen waarom sommige mensen in 2025 nog een masker dragen!
Indammen móet en indammen kán!
Zie ook onze uitgewerkte strategieën om de pandemie te bedwingen:
- Pandemieregels van de Goede Pandemie Praktijk
- Plan van het World Health Network met massaal testen
- Een haalbaar en afdoende geacht alternatief voor de gecompliceerde en onwerkbare maatregelenladders van VWS onder Ernst Kuipers:
