Samenvatting actueel Covid19-risico 24 april 2026
Op basis van rioolwatermetingen blijft het besmettingsrisico voor Covid19 op een historisch minimum sinds het begin van de metingen. Het geschatte aantal infecties in Nederland lag op 14 april iets boven de 700 per dag. De exponentiële groei in het percentage positief getesten in de infectieradar-testgroep, die we vorige week meenden te zien in week 10-14, zet deze week niet door, het percentage in week 15 staat op 0,02%.
Er zijn ons geen nieuwe agressieve varianten bekend, al zijn er wel berichten dat variant Cicada (BA.3.2), die in NL vanaf november op beperkte schaal rondging, nu ook elders in de wereld in opmars is. Daarbij lijkt deze variant vooral (zeer) jonge kinderen te treffen. De initiële luchtweginfectie is niet gevaarlijker dan bij eerdere varianten, maar als het virus kans ziet langdurige klachten te geven (Long Covid), dan zou dat wel bedreigend zijn voor jonge kinderen die nog een heel leven voor zich hebben!
Het percentage deelnemers met luchtwegklachten in de infectieradar-testgroep is deze week ook wat gedaald en ligt nu op 3,85%. In de wekelijkse rapportage van Nivel is alleen het blijvend verhoogde aantal meldingen van gordelroos zorgelijk. Voor ouderen is vaccinatie tegen gordelroos aan te raden, hoewel vaccinatie voor eigen rekening is en niet goedkoop.
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Virusdeeltjes in rioolwater week 2026-15 [info]
Meting 14 april: 20 (x 1011 virusdeeltjes per 100.000 inwoners) volgens Corona Lokaal, gebaseerd op rioolwatermetingen van het RIVM. Dit is wel iets hoger dan het historisch minimum van 18 van vorige week. Ten opzichte van vorige week zijn er 7 dagen met betrouwbare gegevens bijgekomen.
Duiding virusdeeltjes in rioolwater
Het virusniveau van 20 is erg laag. Uiteraard zegt het niets over toekomstige ontwikkelingen, ongetwijfeld komen er weer nieuwe coronagolven zolang we niets aan preventie doen. Maar voor nu kunnen we éven opgelucht ademhalen en eindelijk wat nuttige of leuke, maar risicovolle, dingen doen die we mogelijk al lang uitgesteld hebben.
Landelijke spreiding van besmettingen
Op Corona Lokaal is ook de landelijke spreiding van het coronavirus te zien over de provincies. ALLE provincies zijn nu wit gekleurd, hetgeen betekent dat overal het virusniveau onder de 100 ligt. Dit is de zesde week op rij dat dit het geval is. Sinds het begin van de rioolwatermetingen in 2020 hebben we dit nog niet meegemaakt. Het kaartje laten we ook deze week daarom weg.
Verloop van aantal besmettingen per dag
Toelichting bij schatting van het aantal Covid19-besmettingen per dag
Het is nuttig om het verband tussen virusdeeltjes in rioolwater en aantal besmettingen met Covid19 per dag, zoals gevonden door Datagraver, te gebruiken om het verloop van het aantal virusdeeltjes in rioolwater van Corona Lokaal om te rekenen naar een grafiek met het aantal dagelijkse besmettingen. Het geschatte aantal infecties per dag spreekt meer aan dan een abstracte rioolwaterwaarde c.q. virusniveau.
Door de geïnterpoleerde, gewogen en genormeerde data van Corona Lokaal per dag te vermenigvuldigen met 36 krijgen we onderstaande grafiek, met het geschatte aantal Covid19-infecties per dag, vanaf 1 oktober 2020, het begin van de rioolwatermetingen.
Op de meest recente dag met betrouwbare metingen, 14 april, zouden er zo’n 712 infecties zijn geweest in Nederland, en 5709 in de hele voorafgaande week. Met name het aantal infecties per week is erg laag, een historisch dieptepunt. Toch achten wij 5700 Covid19-infecties per week niet echt weinig. Immers, als 10% daarvan langdurig klachten houdt (onderbouwing), verwachten we dus o.b.v. 2026 week 15 op termijn zo’n 570 patiënten met nieuwe of verergerde LongCovid-klachten, waarvan er 140 ernstig beperkt zullen zijn.
Duiding van aantal Covid19-infecties per dag
In bovenstaande grafiek zijn ook de risiconiveaus Laag, Matig, Hoog, Zeer hoog en Extreem aangegeven conform onze vastgestelde tabel. Het niveau tussen de gele en oranje lijn noemen we hoog. De periode met dit hoge infectierisico liep vanaf 7 augustus tot 17 december. In week 8 is het infectierisico helemaal door niveau matig gedoken en is nu laag. In onderstaande grafiek is de periode van april 2024 tot heden uitvergroot.
Hier is duidelijk te zien dat het SARS-CoV-2 virusniveau in Nederland nu laag is. Zolang het duurt.
Cumulatief aantal besmettingen
Uitgaande van de besmettingen per dag kan ook het cumulatieve aantal besmettingen in een grafiek gezet worden:
Duiding cumulatief aantal besmettingen
Hier is bijvoorbeeld uit af te lezen dat pas in november 2022 Nederlanders gemiddeld 1x besmet waren, maar óók dat nu al 45,9 miljoen besmettingen een feit zijn, zodat nu, ruim 3 jaar later, Nederlanders al gemiddeld minstens 2,55x besmet zijn geweest. Vergelijk dat eens met de griep: de meeste mensen krijgen hooguit één keer in de 5 of 10 jaar griep, terwijl Covid19 nog steeds gevaarlijker én besmettelijker is dan influenza, en veel vaker leidt tot PAIS (Post Acute Infection Syndrome).
N.B. Het geschatte aantal herhaalde besmettingen ligt waarschijnlijk nog flink wat hoger, omdat uit internationaal onderzoek blijkt dat bijna de helft van Covid19-infecties zonder symptomen verlopen. Dan weet de geïnfecteerde dus niet dat die besmet is. Terwijl óók een asymptomatische besmetting wel tot fysieke schade en langdurige klachten kan leiden, Long Covid dus.
Percentage besmette personen
Als er elke dag ~700 Covidbesmettingen bijkomen, en besmette personen zijn ~10 dagen besmettelijk, dan zouden momenteel zo’n 7000 mensen besmettelijk zijn, dat is ~0,04% van alle Nederlanders, 0,4 promille dus.
Percentage deelnemers infectieradar met positieve Covid19-test
Het percentage op Covid19 positief geteste mensen wordt ook bijgehouden in de RIVM-testgroep voor registratie van luchtweginfecties (infectieradar). De meest nauwkeurige data over het percentage positieve Covid19-testen in Nederland is te vinden op de RIVM-pagina Actualiteiten over coronavirus SARS-CoV-2. Het verloop van dat percentage vanaf 2024 week 15 t/m 2026 week 16 hebben we weergegeven in onderstaande grafiek.
Duiding percentage deelnemers infectieradar besmet met Covid19
In deze grafiek zijn dezelfde patronen te herkennen als in de grafiek met het aantal infecties per dag hiervoor.
Het percentage besmette personen in week 15 blijkt hier 0,02% te zijn. Merk op dat de exponentiële groei in week 10-14 die we vorige week meenden te zien (3 verdubbelingen in 4 weken tijd, naar 0,09% in week 14), gelukkig niet doorgezet heeft.
Het gemelde percentage 0,02% in week 15 is veel minder dan onze schatting aan het begin van deze sectie, 0,04% op basis van de rioolwatermetingen. Hoewel er ook veel onzekerheid zit in die laatste waarde, denken wij toch dat onze schatting dichter de werkelijkheid benadert dan het percentage geïnfecteerden in de RIVM-testgroep. Die onderschat vaak de ernst van de situatie. Dat komt omdat veel mensen in de testgroep met luchtwegklachten een Covid19-zelftest doen, waarvan bekend is dat die vaak vals negatief zijn. Ook wordt een besmet persoon in de week erna niet opnieuw meegeteld, terwijl deze toch vaak 1-2 weken besmettelijk blijft. Tenslotte vermoeden wij dat de RIVM-testgroep, die geheel bestaat uit vrijwilligers, niet representatief is voor de gemiddelde Nederlander. De deelnemers zijn zich waarschijnlijk beter bewust van het infectiegevaar dan de meeste Nederlanders, dus voorzichtiger.
Infectieradar week 2026-16 [info]
Het percentage mensen met klachten van acute luchtweginfecties, o.b.v. meldingen door een groep vrijwilligers aan het RIVM, geeft op elk moment een idee van het besmettingsrisico op rondgaande respiratoire infecties. Op 18 april (week 16) rapporteerde 3,85% van de RIVM-testgroep een luchtweginfectie (voortschrijdend weekgemiddelde). Dat is wat lager dan vorige week met 4,52% en de week daarvóór met 4,77%, en in ieder geval ook een stuk lager dan de 8,30% van 8 weken geleden.
Overige infecties
Toelichting overige infecties uit Nivel Surveillance Bulletin
In de wekelijkse overzichten van diverse besmettelijke ziektes gevonden in de Nivel Peilstations hebben we de afgelopen jaren kunnen volgen dat sinds het opheffen van de maatregelen tegen Covid19 in het voorjaar van 2022 niet alleen Covid flink rondgegaan is, maar ook andere besmettelijke ziekten enorm huisgehouden hebben in Nederland. We zagen achtereenvolgens heftige uitbraken van longontsteking, RSV, mazelen, roodvonk (strep-A), kinkhoest, waterpokken, vijfde ziekte en krentenbaard (zie weekberichten). Sommige konden deels verklaard worden uit een afnemende vaccinatiegraad (mazelen, kinkhoest), maar meestal greep men in Nederland terug op het nonsens-begrip immuniteitsschuld of een “inhaaleffect van gemiste infecties door de coronamaatregelen”. Dit terwijl aantasting van het immuunsysteem door Covid19-besmettingen een veel logischer verklaring is.
In het Nivel Surveillance Bulletin van 2026 week 16 wordt de status van veel infectieziektes in NL belicht. Zoals vaak opent het bericht met een overzicht van geteste monsters van mensen met luchtwegklachten in Nivel Peilstations:
Het aantal positief geteste monsters is weer klein, en er werd geen influenza of SARS-CoV-2 gevonden. Wel testten 2 monsters positief op RSV.
Het aantal positieve monsters influenza-A in Nederlandse laboratoria nadert steeds verder de nullijn (rode lijn in onderstaande grafiek).
Op dezelfde pagina van RIVM over influenza staan ook de aantallen positief op influenza geteste monsters in de infectieradar-testgroep. In de interactieve grafiek hebben we niet alleen alle influenzavarianten geselecteerd, maar ook SARS-CoV-2 en RSV. Zo kan de impact van deze gevaarlijke, maar heel verschillende virusinfecties goed vergeleken worden, zie de grafiek hieronder.
Het is wel jammer dat deze grafiek niet verder teruggaat dan 2025 week 40.
Toelichting op de registratie van gordelroos
Het sinds het begin van vorig jaar sterk verhoogde vóórkomen van gordelroos (Herpes Zoster) blijkt bijzonder hardnekkig, vooral in de categorie 65+ is het al meer dan een jaar flink verhoogd, 30-90% meer dan normaal. Het is bekend dat het herpesvirus, latent aanwezig in veel patiënten, na ’n covidbesmetting weer kan opleven. Dat is weer één van de vele schadelijke effecten van een covidbesmetting: reactivatie van slapende virussen in ons lichaam. Er is wel een goed vaccin tegen herpes zoster, maar bijna niemand krijgt het. Het is tamelijk duur en patiënten moeten het zelf betalen. Gezien de ernst van de ziekte en de verhoogde prevalentie zouden wij voor ouderen toch vaccinatie aanbevelen.
Helaas wordt er in NL evenmin ingezet op een brede vaccinatie tegen waterpokken, waarbij het Varicella Zoster virus zich in het lichaam kan nestelen en later – inderdaad -gordelroos kan veroorzaken.
Na een bijzonder hoge prevalentie van ca. 45 gemelde gevallen per 100.000 van Herpes Zoster (gordelroos) in week 10 en 11, en vervolgens een terugval in week 12-15 naar (toch al verhoogde) niveau van vorig jaar, is de prevalentie in week 16 weer gestegen naar 37 gevallen per 100.000. Het blijft zorgelijk. Als je in de gelegenheid bent en behoort tot de groep 65+, vraag dan de huisarts of je gevaccineerd kunt worden (helaas niet goedkoop).
Toelichting klachten over moeheid en zwakte
Tenslotte melden we nog het groeiend aantal klachten bij de Nivel huisartsen over moeheid en zwakte de afgelopen jaren. Dit is al bijna een jaar duidelijk verhoogd. Het aantal klachten bij huisartsen blijkt het afgelopen jaar tot wel 30% hoger dan in vorige jaren. Er is elke jaar wel een flinke dip te zien in de kerst- en nieuwjaarsweek. De extra verhoging zet zich voort in week 9 t/m 16.
Duiding moeheid en zwakte
Het ligt voor de hand dat hier vaak sprake is van ongediagnosticeerde Long Covid. Omdat niemand meer test op Covid wordt het verband met een voorafgaande Covid-besmetting gewoon niet meer gelegd.
Mediaberichten
In vorige weekberichten hebben we al diverse keren stilgestaan bij de harde bezuinigingsmaatregelen die het nieuwe kabinet wil gaan doorvoeren. Die hebben vooral een grote impact op PAIS-patiënten (Post Acute Infection Syndrome). Ga maar na:
- Financiering Q- en C-Support stopt eind 2026 (ondersteuning patiënten met Q-koorts resp. Long Covid)
- Sluiting van expertisecentra (weliswaar alleen toegankelijk voor LongCovid-patiënten en dan nog in zeer beperkte mate, maar zelfs dat gaat helemaal verdwijnen, terwijl huisartsen geen idee hebben hoe ze die patiënten moeten gaan opvangen)
- Pandemische paraatheid stopt (de virussen die vaak tot PAIS leiden)
- Beperking duur en/of hoogte van WIA-, WW- en bijstandsuitkering (waar veel PAIS-patiënten gebruik van moeten maken)
- Ontslag na een jaar in de ziektewet (idem)
- Verhoging van het verplicht eigen risico in de zorg (waar bijna alle PAIS-patiënten door getroffen worden)
Het heeft er alle schijn van dat het kabinet ervan uitgaat dat de grote groep PAIS-patiënten (naar schatting meer dan 500.000) toch niet kan en zal protesteren. Mieke Bolhuis deed daar onlangs een boekje over open op LinkedIn. Voor degenen die geen idee hebben wat PAIS eigenlijk is, kan ik de video van Femke van Rhijn van harte aanbevelen.
Conclusie: actueel risico [info]
Het is duidelijk dat de huidige traag verlopende coronagolf door recombinant XFG na een dik jaar eindelijk voorbij is. Het infectierisico is nu historisch laag. Geen garantie voor de toekomst natuurlijk, als er een nieuwe agressieve variant opduikt kan er zó weer een heftige golf zijn.
Momenteel is er dus niet veel aan acute infectieziektes. Onze grootste zorg blijft echter alle schade aan onze organen door voortdurend herhaalde (Covid-)infecties, en de sterk gevarieerde ziektebeelden van Long Covid. Daar wordt veel te weinig naar gekeken en nog minder tegen gedaan.
Hoe klein dus het besmettingsrisico ook is (zeker niet 0!), en hoe klein ook de kans is dat je langdurige ziekteverschijnselen overhoudt aan een Covid-besmetting (veel groter dan je denkt!), realiseer je dat als het je treft, dan kan de rest van je leven geruïneerd zijn, en er zal nauwelijks een vangnet zijn: geen opvang, geen zorg, geen passend werk, geen uitkering.
Ook al is de kans op besmetting dus klein, als je maar vaak genoeg verkeert in drukke binnenlocaties loop je toch een grote kans op infectie, en wellicht op langdurige ziekteverschijnselen. Blijf dus alert!
Ons advies
Blijf, waar mogelijk, beschermende maatregelen nemen om besmetting te voorkomen, zolang overheid en maatschappelijke instanties dat verzuimen:
- Draag indien mogelijk een goed masker (ffp2, ffp3) op binnenlocaties
- Vermijd massale bijeenkomsten, zeker voor langere periodes binnen
- Werk zoveel mogelijk thuis
- Als je twijfelt of je besmet bent, doe dan een zelftest, liefst meerdere dagen achtereen, óók als je geen of weinig symptomen hebt
- Dring op je werkplek of bij scholen aan op ventilatie en het gebruik van hepafilters. Laat ook thuis een hepafilter draaien.
- Houd feestjes zoveel mogelijk buiten, desnoods onder een party-tent, vooral in de zomer moet dat kunnen
- Als je de kans krijgt, laat je dan vaccineren!
We beschikken al jaren over een complete toolbox aan preventieve maatregelen, zoals te zien in het bekende “gatenkaasmodel” hieronder. De meeste maatregelen zijn de verantwoordelijkheid van de overheid, maar omdat die al jaren verstek laat gaan moeten we er zelf het beste van zien te maken met de individuele maatregelen in de eerste vijf plakjes.
Merk op dat geen van de bekende maatregelen hierboven op zich garanderen dat je een besmetting vermijdt. Met name de collectieve maatregelen rechts verlagen elk apart de kans op besmetting misschien maar met 50%. Als je ze echter consequent inzet zal het verspreidingsgetal R onder de 1 zakken, zodat elke uitbraak snel (exponentieel) zal uitdoven. Dan zijn we dus allemaal veilig! Juist dát is het cruciale belang van de collectieve maatregelen.
Zie ook onze uitgewerkte strategieën om de pandemie te bedwingen:
- Pandemieregels van de Goede Pandemie Praktijk
- Plan van het World Health Network met massaal testen en de Vijf Pijlers van Infectiepreventie
- Een haalbaar en afdoende geacht alternatief voor de gecompliceerde en onwerkbare maatregelenladders van VWS onder Ernst Kuipers
- Een haalbaar en afdoende geacht alternatief voor de gecompliceerde en onwerkbare maatregelenladders van VWS onder Ernst Kuipers