Samenvatting
Op 28 december werden er 380x10e11 virusdeeltjes per 100 duizend inwoners in het riool gevonden en deze week meldde 0,2% van de getesten bij de infectieradar een positieve test. Bij de infectieradar daalt het aandeel monsters positief op SARS-Cov2, maar bij het Nivel waren 2 van de 40 onderzochte monsters positief op SARS-Cov2, wat een toename is. Terwijl Vlaanderen op schaalt naar niveau oranje voor griep, lijkt de opkomende griepgolf in Nederland nog niet echt merkbaar bij de huisartsen. De door het RIVM geanalyseerde monsters voor griep blijven eenzelfde patroon als vorig jaar laten zien. Een meta-analyse laat zien dat Covid de kans op een auto-immuunziekte met 50% verhoogt en bij long Covid patiënten werd het dementie-eiwit tau in het bloed gevonden.
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Virusdeeltjes in het riool [info]
Op 28 december werden er 380x10e11 virusdeeltjes per 100 duizend inwoners in het riool gevonden (grafiek hieronder van corona-lokaal.nl). Dit komt overeen met rond de 14 duizend besmettingen. Er zijn nog geen voldoende betrouwbare metingen uit 2026.
Infectieradar [info]
Bij de infectieradar heeft momenteel 6,1% van de deelnemers klachten die kunnen wijzen op een infectie met SARS-Cov2 (zie de grafiek hieronder).
0,2% van de deelnemers meldt een positieve coronatest (zie de grafiek hieronder).
Bij de afgenomen monsters daalt het aandeel SARS-Cov2 (groene lijn hieronder). Griep (gele lijn) en seizoenscoronavirussen (roze lijn) zijn erg in opkomst.
Nivel (huisartsen)
Bij het Nivel blijft het aantal mensen dat de huisarts bezoekt voor griepachtige klachten vooralsnog relatief beperkt.
De grafiek voor het aantal Nederlanders bij de huisarts met luchtweginfecties (longontsteking niet meegerekend) volgt de lijn van het afgelopen jaar.
Onder de 40 afgenomen monsters werd twee keer SARS-Cov2 gevonden en 11 keer griep.
Het aantal bezoekers voor waterpokken blijft verhoogd ten opzichte van vorige jaren. Nederland vaccineert nog steeds niet tegen waterpokken, in tegenstelling tot veel andere landen waar een gevreesde toename van gordelroos uitbleef toen gestart werd met vaccineren (dit was de belangrijkste reden om niet tegen waterpokken te vaccineren: Het idee dat kinderen met waterpokken ouderen een boost gaven tegen gordelroos).
Gordelroos blijft relatief vaak voorkomen. Een mogelijke oorzaak is dat er relatief meer hogere leeftijden in de twee groepen voorkomen (leeftijd is een belangrijke risicofactor voor gordelroos), maar mogelijk zien we ook een gevolg van onder meer Covid (naast microplastics) op de werking van het immuunsysteem.
De Britse krant de Daily Mail kwam afgelopen week met een stuk dat toegeeft dat mensen vaker ziek lijken te zijn, en dat de mogelijke oorzaak te vinden is bij herhaalde infecties met SARS-Cov2. Het krantenartikel was gebaseerd op een stuk in het vakblad the British Medical Journal. Het gaat in tegen het idee dat je je immuunsysteem traint door infecties door te maken. Met HIV en mazelen hadden we al gezien dat er infecties zijn die je immuunsysteem verzwakken. Een recente meta-analyse laat ook zien dat infecties met SARS-Cov2 de kans op auto-immuunziektes (waarbij het immuunsysteem gezond weefsel aanvalt) met 50% wordt verhoogd.
Nature kwam ook met een artikel waarin aanwijzingen worden gevonden voor een immuunsysteemverstorend effect van Covid, zelfs als je niet ernstig ziek was in de acute fase van de infectie. Het artikel zit helaas achter een betaalmuur, dus weten we de details er niet van.
De Daily Mail kwam ook met een bericht dat in het bloed van long Covid patiënten het tau-eitwit wordt gevonden, wat ook gevonden wordt bij dementie. We wisten al dat Covid de kans op dementie met ongeveer 50% verhoogt.
De grafiek voor moeheid van het Nivel blijft op het niveau van voorgaande jaren. Dit is tegen de verwachtingen in (bij toenemende long Covid zou je ook meer huisartsenbezoeken voor vermoeidheid verwachten).
Situatie in Vlaanderen
De situatie in Vlaanderen lijkt compleet anders te zijn dan in Nederland. Verschillende ziekenhuizen voeren een mondkapjesplicht in.
Artsen waarschuwen dat de griep vaak wordt onderschat.
Iemand merkt op dat doden door de griep best goed voorkomen kunnen worden.
De Vlamingen zijn echter, net als de Nederlanders, niet echt goed in het opvolgen van advies.
RIVM: griep
Bij de onderzochte monsters van het RIVM blijft griep A dit jaar hetzelfde patroon volgen als vorig jaar.
Vorig jaar was er een flinke griep B golf. Deze is dit jaar nog niet zichtbaar.
Een van de zieken is Maarten Keulemans, wetenschapsredacteur bij de Volkskrant. Zonder test weten we natuurlijk niet of hij griep of een andere infectie heeft.
De kans dat het griep is, is redelijk. Marion Koopmans deelt welke infecties er gevonden zijn bij het Erasmus MC (veel griep).
Deze week werd ook bekend dat Robert Jensen op 52-jarige leeftijd overleden is aan een hartstilstand. Het AD weet ook te melden dat hij afgelopen jaar gezonder was gaan leven vanwege gezondheidsproblemen.
Het voorkomen van luchtweginfecties hoorde daar waarschijnlijk niet bij. Robert Jensen was een sterk tegenstander van je medemens beschermen tegen de schadelijke gevolgen van Covid.
RIVM: RS-virus
Dit jaar wordt er voor het eerst gevaccineerd tegen het RS-virus. Dit lijkt nu ook zichtbaar te worden in het aantal positieve monsters, wat lijkt te dalen in de grafiek van het RIVM hieronder. De piek is daarmee mogelijk lager dan in de afgelopen jaren.
Varianten [info]
Er zijn in de afgelopen weken weinig monsters onderzocht op de rondgaande SARS-Cov varianten (zie de grafiek hieronder van het RIVM). Het is nog even afwachten of de BA3.2 variant (donkerbruin hieronder) dominant gaat worden.
Conclusie: actueel risico [info]
Voor de tijd van het jaar lijkt er relatief weinig Covid rond te gaan. Op 28 december werden er 380x10e11 virusdeeltjes per 100 duizend inwoners in het riool gevonden en bij de infectieradar meldde deze week 0,2% van de getesten een positief testresultaat. Bij de huisartsen blijft het vooralsnog relatief rustig qua bezoekers met griep (of wat erop lijkt). Dit staat in sterk contrast tot Vlaanderen, waar opgeschaald is tot niveau oranje en mondneusmaskers verplicht zijn in verschillende ziekenhuizen. Terwijl het bij de huisartsen relatief rustig lijkt met luchtweginfecties (voor de tijd van het jaar), blijft de grafiek met de monsters voor griep van het RIVM hetzelfde patroon zien als vorig jaar.
Wat kun je doen tegen griep, RS-virus en Covid?
- Kijk of je buiten af kunt spreken. Daar is de ventilatie beter en verspreiding van infecties minder. Dat is natuurlijk lastig in de winter. Als je binnen afspreekt:
- Zorg dan voor voldoende ventilatie. Hierdoor zal de vervuilde binnenlucht worden vervangen door schonere buitenlucht.
- Reinig de lucht met een HEPA luchtreiniger. De luchtreiniger zuigt de lucht door een filter waar de aerosolen in blijven hangen. Zorg voor een luchtreiniger die een capaciteit heeft voor de grootte en bezetting van de ruimte.
- Gebruik FFP2 en FFP3 mondneusmaskers. Dit zijn persoonlijke filters die de uit- en ingeademde lucht filteren. Natuurlijk wel lastig bij het eten en drinken. Overweeg het samen eten uit te stellen tot wanneer het weer buiten kan.
- Maak gebruik van far UVC, wat de virusdeeltjes in de lucht doodt.
- Door te testen verlaag je de kans dat je elkaar opzoekt terwijl iemand besmettelijk is. Merk wel op dat de zelftesten niet heel erg betrouwbaar zijn, maar alle beetjes helpen. Er zijn ook combinatietesten te koop, waarmee je kunt testen op griep, Covid en RSV.
- Luchtweginfecties verspreiden zich met name door de lucht, maar het helpt natuurlijk altijd om je handen regelmatig te wassen, bijvoorbeeld ook tegen het norovirus.