Samenvatting
Op 17 december werden er 382x10e11 virusdeeltjes per 100 duizend inwoners in het riool gevonden en deze week meldde 0,2% van de getesten bij de infectieradar een positieve test. Langzaam lijkt het aandeel BA3.2 toe te nemen bij de onderzochte SARS-Cov2 monsters. De opkomende griepgolf is nog niet echt merkbaar bij de huisartsen, maar het RIVM vindt wel een toenemend aandeel monsters met griep A. De gegevens zijn mogelijk minder betrouwbaar rond de feestdagen, dus het wordt afwachten hoe Covid, griep en het RS-virus gaan verlopen in januari 2026. In de media blijft er aandacht voor PAIS en het middel Lidocaïne.
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Virusdeeltjes in het riool [info]
Op 17 december werden er 382x10e11 virusdeeltjes per 100 duizend inwoners in het riool gevonden (grafiek hieronder van corona-lokaal.nl). Dit komt overeen met ongeveer 14 duizend besmettingen. De meting is van voor de feestdagen. Daarom is het afwachten hoe de situatie zal zijn in het nieuwe jaar.
Infectieradar [info]
Bij de infectieradar heeft momenteel 7,5% van de deelnemers klachten die kunnen wijzen op een infectie met SARS-Cov2 (zie de grafiek hieronder).
0,2% van de deelnemers meldt een positieve coronatest, wat een daling betekent ten opzichte van vorige week (zie de grafiek hieronder).
Bij de afgenomen monsters wordt redelijk wat SARS-Cov2 gevonden (groene lijn hieronder), naast het rhinovirus (oranje lijn). Griep (gele lijn) en het RS-virus (lichtblauwe lijn) lijken in opkomst.
Nivel (huisartsen)
Bij het Nivel wordt 4 keer griep, maar geen SARS-Cov2 gevonden onder 12 monsters.
Het aantal bezoeken aan de huisartsen voor waterpokken is weer gedaald. In Nederland wordt nog steeds niet tegen waterpokken gevaccineerd, omdat het idee lijkt te bestaan dat je beter waterpokken op een jonge leeftijd kunt krijgen en dat kinderen met waterpokken ouderen beschermen tegen gordelroos. In landen waar wel gevaccineerd wordt tegen waterpokken is echter geen bewijs voor het laatste gevonden. Kinderen die nu waterpokken krijgen, lopen in de toekomst zeker kans op gordelroos. Het vaccin tegen waterpokken bestaat nog niet lang genoeg om met zekerheid te zeggen dat gevaccineerde kinderen geen gordelroos meer gaan krijgen (maar het ligt wel in de lijn van de verwachtingen).
Vergeleken met afgelopen jaren gaan er nog niet meer Nederlanders met griepachtige verschijnselen naar de huisarts. Dit is doorgaans de maat die gebruikt wordt om te bepalen of er sprake is van een griepgolf.
RIVM: griep
Bij de onderzochte monsters van het RIVM lijkt griep A dit jaar hetzelfde patroon te volgen als vorig jaar. Merk op dat vogelgriep (H5N1) ook onder griep A valt.
Griep B volgt het patroon van twee jaar geleden. Vorig jaar was er een flinke griep B golf (zie grafiek hieronder).
RIVM: RS-virus
Dit jaar wordt er voor het eerst gevaccineerd tegen het RS-virus. Het is daarom afwachten of de golf dit jaar even groot zal zijn als in eerdere jaren. In de grafiek van het RIVM hieronder is te zien dat er wel sprake is van een golf dit jaar.
De NOS meldde eerder dat er deze winter veel minder baby’s op de IC opgenomen worden vanwege het RS-virus, maar dat het tevens nog te vroeg is om harde conclusies te trekken. Mogelijk zorgt het vaccin niet voor minder infecties, maar wel voor minder ernstige infecties (nog steeds een win).
Varianten [info]
Langzaam lijkt de BA3.2 variant in opkomst te zijn, maar er gaat ook nog steeds veel XFG rond (zie de grafiek hieronder van het RIVM). De BA3.2 variant wijkt redelijk af van de XFG variant en het is afwachten hoe goed de immuniteit van voorgaande infecties en vaccinaties tegen deze variant beschermt. De bescherming kan verminderen op verschillende vlakken: Tegen infectie, tegen ernstige acute ziekte, en tegen long Covid. Het is nog te vroeg om de gevolgen van de opkomst van BA3.2 te kennen.
Media
Bij NPO radio was er aandacht voor PAIS (langdurige klachten na een infectie). Terwijl het nieuwe kabinet op zich laat wachten, is het voor patiënten onduidelijk of er geld komt voor onderzoek en behandelingen. Gelukkig begon het item deze keer niet met “voor de meesten is Corona iets uit een ver verleden”. Aandacht voor preventie was er helaas niet.
Bij onder meer de Gelderlander doet Sabine haar verhaal. Op haar slechtst lag ze noodgedwongen 22 uur per dag op bed. Gelukkig gaat het iets beter met haar.
In de Gelderlander was er ook aandacht voor Hester. Een eerste infectie in 2023, een tweede infectie in 2024. Nu staat ze op de wachtlijst voor het expertisecentrum. Maar die wachtlijst is lang.
In het AD was er aandacht voor Paula die tinnitus overhield aan “een griep”. Het probleem lijkt in 2020 te zijn ontstaan. In dat jaar was er nauwelijks griep.
Bij RTL was er opnieuw aandacht voor het onderzoek met Lidocaïne dat bij een deel van de patiënten aanzienlijke verbetering lijkt te geven, maar dat ook risico’s geeft. Het onderzoek is zonder controlegroep uitgevoerd, en voor de uitkomst is gebruik gemaakt van zelfrapportage. Het kan dus niet uitgesloten worden dat het effect van het middel uiteindelijk tegenvalt. Ook moet het duidelijk worden welke klachten wel en welke klachten niet behandeld kunnen worden met dit middel, wat de risico’s zijn van het middel en hoe lang de werking aanhoudt. Ook is onbekend of zij die baat hadden, terug kunnen vallen door nieuwe infecties met SARS-Cov2. Het middel is nu nog erg duur, maar als het echt langdurig zou werken, is het de investering waarschijnlijk wel waard.
De vogelgriep blijft rondgaan en het is blijven hopen dat het niet over gaat springen op de mensen. Het aantal dieren dat gedood wordt, is enorm.
De Telegraaf geeft tips om van de nieuwjaarskussen af te komen. Wij weten nog een extra tip: Draag een FFP2-masker.
Ondertussen blijft er steeds nieuw onderzoek verschijnen over de gezondheidsgevolgen van Covid. Augie Ray heeft een mooi overzicht geplaatst op Medium.
Conclusie: actueel risico [info]
Vooraf aan de feestdagen ging er relatief weinig SARS-Cov2 rond voor de tijd van het jaar. Op 17 december werden er 382x10e11 virusdeeltjes per 100 duizend inwoners in het riool gevonden en bij de infectieradar meldde deze week 0,2% van de getesten een positief testresultaat. Bij de huisartsen lijkt het vooralsnog relatief rustig qua bezoekers met griep (of wat erop lijkt). De monsters van het RIVM laten echter eenzelfde patroon zien als vorig jaar voor griep A. Het gaat dus afwachten zijn hoeveel griep en Covid er in januari rond zullen gaan en wat de gevolgen zullen zijn voor sterfte, ziekenhuisopnames, en PAIS (voor zover we dit kunnen bepalen met de beperkte data).
Wat kun je doen tegen griep, RS-virus en Covid?
- Kijk of je buiten af kunt spreken. Daar is de ventilatie beter en verspreiding van infecties minder. Dat is natuurlijk lastig in de winter. Als je binnen afspreekt:
- Zorg dan voor voldoende ventilatie. Hierdoor zal de vervuilde binnenlucht worden vervangen door schonere buitenlucht.
- Reinig de lucht met een HEPA luchtreiniger. De luchtreiniger zuigt de lucht door een filter waar de aerosolen in blijven hangen. Zorg voor een luchtreiniger die een capaciteit heeft voor de grootte en bezetting van de ruimte.
- Gebruik FFP2 en FFP3 mondneusmaskers. Dit zijn persoonlijke filters die de uit- en ingeademde lucht filteren. Natuurlijk wel lastig bij het eten en drinken. Overweeg het samen eten uit te stellen tot wanneer het weer buiten kan.
- Maak gebruik van far UVC, wat de virusdeeltjes in de lucht doodt.
- Door te testen verlaag je de kans dat je elkaar opzoekt terwijl iemand besmettelijk is. Merk wel op dat de zelftesten niet heel erg betrouwbaar zijn, maar alle beetjes helpen. Er zijn ook combinatietesten te koop, waarmee je kunt testen op griep, Covid en RSV.
- Luchtweginfecties verspreiden zich met name door de lucht, maar het helpt natuurlijk altijd om je handen regelmatig te wassen, bijvoorbeeld ook tegen het norovirus.