Samenvatting
Het risico op een infectie met SARS-Cov2 is iets afgenomen ten opzichte van vorige week, maar het risico blijft nog steeds hoog. Er is sprake van veel ziekteverzuim. Dit wordt op “griep” en “stress” geschoven, waarbij genegeerd wordt dat Nederland in 2022 heeft gekozen te gaan leven met het virus (met andere woorden: SARS-Cov2 te gaan negeren). Voor zij die nog niet te maken hebben gehad met long Covid blijft het heel moeilijk te begrijpen dat je je niet altijd uit de vermoeidheid kunt tillen met motivatie. Zo lang mensen blijven denken dat long Covid een verkeerde instelling is van de zieke, of dat de kans op long Covid erg laag is geworden, zal het ziekteverzuim niet verbeteren.
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Virusdeeltjes in het riool [info]
In de grafiek van corona-lokaal.nl, hieronder getoond, zien we dat het aantal deeltjes in het riool in de afgelopen week weer iets is afgenomen. Op 14 oktober werden er 587x10e11 deeltjes per 100 duizend inwoners gevonden, wat overeenkomt met ongeveer 21 duizend nieuwe besmettingen op die dag.
Ook Roel Griffioen op Mastodon vindt een daling, zoals te zien is in onderstaande grafiek. De grafieken lijken momenteel weer goed overeen te stemmen.
Het hoge ziekteverzuim viel de media op. Zo sprak nu.nl over griep en stress (codewoorden voor Covid en long Covid, welke beiden taboewoorden zijn geworden).
Ze geven aan dat met name verzuim door stress enorm is toegenomen sinds ongeveer vijf jaar geleden. Wat zou er toch gebeurd zijn iets meer dan vijf jaar geleden?
Als je kijkt naar de reacties, dan denken mensen dat het ligt aan:
- Dat meer werk met minder mensen gedaan moet worden
- De mensen teveel willen (sociaal, werk)
- De prestatiemaatschappij
- Gevolgen van de “lockdowns” in 2020 en 2021
- Dat mensen zich voor elk griepje ziek melden
- De constante stroom negatieve berichten in de media
- Dat het vangnet voor ziekte in Nederland te goed zou zijn
Echt niemand in de reacties noemt dat Nederland in 2022 bewust de keuze heeft gemaakt niet meer aan preventie van Covid te doen. Even werd nog beweerd dat dit tot een inhaalslag van infecties zou kunnen leiden (omdat de mondkapjes, waar velen van beweren dat ze niet werken, zouden hebben geleid tot het minder trainen van je immuunsysteem). Na bijna 4 jaar inhalen zijn mensen alleen maar zieker geworden. Als je er een infectieziekte bij krijgt en je doet daar verder niets aan, dan kun je verwachten dat er meer mensen ziek zullen worden, maar dat lijkt niemand te willen accepteren.
Het argument dat zieken het te goed zouden hebben in Nederland zie je ook terug in de klaagzang van Marianne Zwagerman in de Telegraaf. Ze schrijft:
We gaan het in de komende jaren waarschijnlijk zien of ze graag recht heeft op een fijne long Covid. Elke infectie geeft ongeveer 10% kans en het lijkt erop dat bij gebrek aan enige vorm van preventie mensen ongeveer een tot twee keer per jaar Covid doormaken. Zwagerman heeft zich in het verleden druk gemaakt over vaccins. Vrijwel alle studies geven aan dat jezelf niet laten vaccineren een grotere kans op long Covid geeft. Vrouwen hebben een hogere kans op long Covid. Ook bestaande aandoeningen verhogen de kans op long Covid. Alles bij elkaar opgeteld mag ze van geluk spreken dat ze nog geen long Covid heeft gekregen.
Het verraderlijke van long Covid is dat als je er tegen probeert te vechten, je nog veel zieker kan worden. Dit heet PEM: Post Exertional Malaise. Niet geloven dat long Covid bestaat of denken dat mensen zichzelf ziek praten of uit zijn op ziektewinst, beschermt ook niet tegen long Covid. Dit wordt duidelijk uit de gesprekken met een van de artsen in de onderstaande documentaire, die zelf ook dacht dat ME patiënten uit waren op ziektewinst).
Zwagerman beweert ook dat zelfstandigen geen long Covid krijgen. Dan heeft ze de recente aflevering van Zembla gemist, waarin drie zelfstandigen met long Covid worstelen met de acceptatie door hun arbeidsongeschiktheidsverzekering, hieronder te zien. Een van de drie kreeg uiteindelijk uitgekeerd vanwege een depressie, maar dat geeft dus aan hoe vaak long Covid verward wordt met mentale klachten.
De krant Trouw meldt in ieder geval wel dat er met name Covid en niet griep rondgaat, maar herhaalt de sussende woorden van het RIVM dat Covid nu beschouwd kan worden als de griep.
Vergeten wordt daarbij dat:
- we griep niet een tot twee keer per jaar kregen (maar ongeveer eens in de 5 jaar)
- griep niet bij ongeveer 10% van de infecties tot tenminste 3 maanden klachten leidt (maar ook griep kan langdurige klachten geven: dat zou een argument moeten zijn om ook griep te vermijden, niet om ook griep zo vaak mogelijk te krijgen)
Andere problemen met het stuk van trouw:
- “ook die van andere luchtweginfecties” Covid is alleen maar een luchtweginfectie als het gaat om hoe het verspreidt (via de luchtwegen; maar dan is het raar om handen wassen aan te raden). Covid verspreidt zich door het hele lichaam (niet alleen de longen) en richt daar schade aan.
- “We zien tot nu toe dan ook geen aanwijzingen dat deze ziekmakender is.” Dit gaat weer alleen over de kans op ziekenhuisopname. In tegenstelling tot het onderzoek van het RIVM, is de kans op langdurige klachten nog steeds aanzienlijk.
- “Testen hoeft voor Stratus ook niet” Dit is bijzonder vreemd advies. Moeten we ook stoppen met het doen van bloedonderzoek of CT scans? Je kunt een aandoening toch beter behandelen als je weet waar je mee te maken hebt?
- “Het RIVM treft de afgelopen weken steeds vaker corona aan in metingen. Maar datzelfde geldt ook voor griep en andere luchtweginfecties.” Je hoeft alleen maar naar de website van RIVM te gaan om te zien dat griep nog nauwelijks rondgaat.
- “De kans om langdurige klachten zoals vermoeidheid, concentratieproblemen en kortademigheid over te houden aan corona is aanzienlijk kleiner geworden na de pandemie, stelt het RIVM.” Het enige onderzoek wat dit zou moeten laten zien, is dat van het RIVM. Studies uit China en Australië, waar ze voornamelijk te maken hebben gehad met Omikron, laten zien dat ergens tussen de 5% en 30% van de infecties leidt tot langdurige klachten.
Door alles griep te noemen, denken mensen ook dat als iemand grieperig wordt, er meteen sprake is van griep. Zo ook deze columnist (zie hieronder). Nogmaals: Er gaat momenteel nauwelijks griep rond.
Infectieradar [info]
Ook de infectieradar laat een daling zien (zie de grafiek hieronder). Momenteel geeft 7,9% van de deelnemers geeft aan klachten te hebben die kunnen wijzen op een infectie met SARS-Cov2(hoesten, kortademigheid, neusverkouden/loopneus en keelpijn).
Met name SARS-Cov2 (groene lijn hieronder) en het rhinovirus (oranje lijn hieronder) komen veel voor.
Het percentage positief is gedaald naar ongeveer 1%.
Bij de cijfers van het Nivel zien we dat nog niet heel veel Nederlanders voor griepachtige klachten naar de huisarts gaan.
Bij de monsters werden ook vooral SARS-Cov2 en het rhinovirus gevonden.
Er lijkt ook meer vermoeidheid/zwakte voor te komen. Als je naar de leeftijdsgrafiek kijkt, dan zie je dat dit vooral bij de werkenden zit (15-65 jaar) waarbij de doorgetrokken lijn (2025) hoger ligt dan de gestippelde lijn (2024).
Ook voor gordelroos blijven meer Nederlanders naar hun huisarts gaan. De toename is ook te zien in de leeftijden tussen 45 en 65 jaar (waar er nog geen sprake is van vergrijzing).
Varianten [info]
De XFG-variant blijft dominant, zoals onderstaande grafiek van het RIVM laat zien.
Ook in de rest van Europa is XFG dominant, zoals te zien is in de grafiek hieronder van Mike Honey.
Conclusie: actueel risico [info]
De virusvracht in het riool (nu 587x10e11 deeltjes per 100 duizend inwoners) en het percentage positief bij de infectieradar (nu ongeveer 1%) zijn beiden gedaald. Desondanks is het risico op een infectie met SARS-Cov2 nog steeds hoog. Het ziekteverzuim in september was bijzonder hoog. Dit wordt aan stress toegeschreven, maar een deel van deze zieken hebben waarschijnlijk te maken met de effecten van Covid op het brein. Een kleine greep uit de studies:
- “The all-time prevalence of mental health conditions and brain fog is 20.4% in long COVID.” https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0163834324000392
- “Together, our data suggest that sustained systemic inflammation and persistent localized BBB dysfunction is a key feature of long COVID-associated brain fog.” https://www.nature.com/articles/s41593-024-01576-9
- “Although the etiology of brain fog in COVID-19 is currently unknown, regarding the mechanisms of pathogenesis, the following hypotheses exist: activation of astrocytes and microglia to release pro-inflammatory cytokines, aggregation of tau protein, and COVID-19 entry in the brain can trigger an autoimmune reaction.” https://link.springer.com/article/10.1007/s12035-023-03715-y
- “SARS-CoV-2 spike protein persists in the skull-meninges-brain axis in COVID-19 patients” https://www.cell.com/cell-host-microbe/fulltext/S1931-3128(24)00438-4
- “Brain abnormalities in survivors of COVID-19 after 2-year recovery” https://www.thelancet.com/journals/lanwpc/article/PIIS2666-6065(24)00080-4/fulltext
- “COVID-19 patients with olfactory or cognitive deficits showed cerebral alterations. Gray matter atrophy, cortical thinning, and mean diffusivity increase emerged.” https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2213158224000706
Vanuit deze medische literatuur valt geen verbetering in het ziekteverzuim te verwachten als we Covid blijven negeren.
Wat kun je zelf doen?
- Spreek vooral buiten af (betere ventilatie).
- Ventileer binnenruimtes (zet op het werk of op school een raam open). Dit laatste gaat lastiger worden als de temperatuur omlaag gaat. Ventileren is echter goed om de luchtvochtigheid omlaag te krijgen, waardoor de ruimte makkelijker te verwarmen wordt. Laat het raam dus niet de hele dag dicht.
- Gebruik een luchtreiniger met HEPA (kan in combinatie met ventileren). Dit kan goed als je een eigen kantoor hebt, maar overleg anders met je kantoorgenoten (en leg uit dat het voor iedereen voordelig is niet regelmatig ziek te zijn).
- Draag een FFP2/FFP3 mondneusmasker. Let erop dat de lucht door het masker en er niet langs gaat. Het masker moet goed aansluiten op het gezicht.
- Maak bewuste keuzes rond drukke binnenruimtes (kun je op een rustiger tijdstip reizen, boodschappen doen, en moet je echt zo vaak naar de winkel?).
- Vraag je bezoek een zelftest te doen (dit verlaagt het risico, maar de tests zijn niet heel erg betrouwbaar als ze negatief zijn).
- Laat jezelf vaccineren. Als je 18 jaar of ouder bent, probeer gewoon een afspraak te maken.
