Actueel risico volgens LoCovid 19 juli 2025
Het wordt steeds lastiger het risico op een infectie met SARS-Cov2 en daarmee long Covid in te schatten. Het aantal deeltjes in het riool wordt vanaf 1 juli door aanzienlijk minder meetstations bepaald en de data worden nog maar een keer per week openbaar gemaakt. Wel weten we uit de medische literatuur dat het risico op langdurige klachten na een infectie hoog blijft (tenminste 5%, maar waarschijnlijker rond de 10 tot 20%). Met de gegevens die we hebben, schatten we het huidige risico op een infectie in op matig. Er zijn 170*10e11 deeltjes per 100 duizend inwoners gevonden in het riool en 0,2% van de deelnemers bij de infectieradar testen positief. Bescherm jezelf met FFP2/FFP3 mondneusmaskers en door veel buiten dingen te gaan doen (en daar wat afstand te houden).
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Virusdeeltjes in het riool [info]
Het aantal virusdeeltjes in het riool wordt vanaf 1 juli 2025 minder goed bepaald en minder vaak gecommuniceerd. De metingen zijn nog wel bruikbaar om per week in te schatten welk aandeel van de bevolking met een SARS-Cov2 infectie rondloopt. Daarop kun je vervolgens je tandartsbezoek, medische behandeling of kappersbezoek proberen af te stemmen. Het advies blijft om in ieder geval in binnenruimtes en drukke buitenruimtes je schaamte opzij te zetten en een FFP2/FFP3 masker op te zetten.
De data op corona-lokaal.nl lijken nog niet te zijn aangepast, want als deze in een grafiek worden gezet, dan ontstaat een eigenaardige daling aan het eind van de curve.
Deze sterke daling aan het eind van de curve is niet terug te vinden in de grafiek op corona-lokaal.nl, waarvan hieronder een screenshot is geplaatst.
De afgeleide waarden worden daardoor ook minder zeker. Die geven aan dat in de afgelopen week ongeveer 41 duizend Nederlanders een infectie met SARS-Cov2 hebben doorgemaakt en dat momenteel ongeveer 0,34% (een op de 291) besmettelijk rondloopt (of ziek op bed of de bank ligt).
Is dit opzet van het RIVM of de regering? Mogen we niet meer weten hoeveel risico we lopen? Waarschijnlijk is dat niet het geval. Vrijwel de gehele Nederlandse bevolking lijkt echt te geloven dat het gevaar van Covid geweken is. Dan is het niet vreemd dat er bezuinigd gaat worden op vroege waarschuwingssystemen. De kans dat er een nieuwe variant op gaat duiken die in hoge mate mensen in het ziekenhuis doet belanden, is vermoedelijk niet zo groot gezien dat deze in de afgelopen jaren niet is opgetreden. Long Covid is nog steeds een probleem, maar daar wordt niet over gesproken.
Data over de Nederlandse long Covid situatie zijn moeilijk te vinden. Het RIVM constateerde dat Omikron (of door de vaccinaties) tot minder long Covid leidt, maar dat nog steeds 1 op de 10 infecties voor langdurige klachten zorgt. Een andere studie met 3022 respondenten vond dat 13,7% aangaf last van long Covid te hebben. Als er alleen naar gegevens bij huisartsen wordt gekeken, dan wordt er 5,8% long Covid gevonden. Een studie naar de kosten, gaat uit van 5,7% long Covid. Weer een andere studie vindt 15% long Covid. Een verdere studie vond dat er veel stigma was, en dat het lastig was om erkenning en hulp te krijgen bij long Covid klachten, dus de vraag is of alle long Covid wel bij de huisarts herkent wordt.
Het is nog lastiger te bepalen hoeveel van deze long Covid komt uit de periode voor Omikron (voor ongeveer eind 2021, begin 2022) en hoeveel is ontstaan toen alle preventie werd losgelaten (maart 2022) en van wanneer iedereen herhaald aan Covid wordt blootgesteld. Er zijn drie landen die Covid buiten de deur hebben gehouden tot aan Omikron (op korte golven na): China, Australië en Nieuw-Zeeland. Met gegevens uit deze landen kunnen we dus bepalen hoeveel long Covid wordt veroorzaakt door Omikron, nadat mensen de kans hebben gehad zich te laten vaccineren. Australië vindt bijvoorbeeld 18% long Covid onder zij die met Omikron besmet zijn (na de eerste infectie). In Hong-Kong meldde 55% tenminste 1 langdurige klacht (vooral vermoeidheid) na een “milde” (geen ziekenhuisopname) infectie met Omikron. Een studie in China vond 7,8% long Covid met Omikron. Een andere studie uit China kwam uit op 10 tot 30% long Covid na Omikron. Data uit Nieuw-Zeeland geven aan dat 20% van de kinderen langdurige klachten ervaart na Omikron. Het probleem met long Covid is dus zeker niet voorbij.
In Nederland doet iedereen alsof deze medische literatuur niet bestaat. Ondertussen loopt de WIA vol. In plaats van iets aan preventie tegen Covid te doen, wordt de suggestie gewekt dat uitkeringen dan maar gekort moeten gaan worden. Dat terwijl er nog steeds negatief wordt gedaan over zij die zich met FFP2 maskers tegen long Covid proberen te beschermen.
Er was wel een lichtpuntje deze week. De rechter oordeelde dat het UWV patiënten met ME/CVS (veel long Covid patiënten hebben vergelijkbare klachten) nauwkeuriger gekeurd moeten worden, en dat daarbij recente inzichten uit de medische literatuur moeten worden gebruikt. Natuurlijk zal weer de vraag opkomen hoe dat betaald moet worden, want het is natuurlijk veel goedkoper deze mensen (die mogelijk al jaren premie hebben betaald) af te schepen zonder uitkering.
Infectieradar [info]
Bij de infectieradar meldde deze week 2,9% van de deelnemers klachten die kunnen wijzen op een infectie met SARS-Cov2. Het gaat hierbij om hoesten, kortademigheid, neusverkouden/loopneus en keelpijn.
Het percentage positief blijkt staan op 0,2%. Deze 0,2% kan een onderschatting zijn. De meeste deelnemers van de infectieradar zullen de gewone zelftesten gebruiken (dus niet de PCR-testen, die een stuk duurder zijn), en dan alleen als ze klachten hebben. Hierdoor worden asymptomatische infecties over het hoofd gezien, en heb je te maken met fout negatieve testuitslagen (er is Covid, maar dat wordt niet opgepikt), die vaak voorkomen bij de gewone zelftesten.
Het Nivel meldt meer krentenbaard bij kinderen dan vorig jaar. Huidarts.com laat weten dat het een van de meeste besmettelijke huidziekten is en veroorzaakt wordt door een bacterie. Het is onduidelijk of mensen minder hygiënisch zijn geworden of dat hun immuunsysteem minder goed is gaan werken (of beiden). Ook kan het nog zijn dat de bacterie een mutatie heeft ondergaan en daardoor besmettelijker is geworden.
Deze week zijn er maar 6 monsters onderzocht en bij alle 6 was er sprake van Rhino.
Ga je het uitgebreide weekbericht in, dan is te zien dat gordelroos nog steeds meer voorkomt dan in vorige jaren. Met name bij de wat jongere groep is dit onverwacht. Gordelroos komt door een heractivatie van het waterpokkenvirus dat na een besmetting tijdens de jeugd in het lichaam achter blijft. Meestal gebeurt dit door het zwakker worden van het immuunsysteem. Bij ouderen treedt dat door de leeftijd op, maar voor de leeftijd van 65 zijn er vaak andere factoren die meespelen. Momenteel is het vooral speculeren, maar het zou ook te maken kunnen hebben met dat Covid het immuunsysteem kan ontregelen.
Oversterfte [info]
Het CBS maakt slechts eens per twee weken de sterfte per leeftijdscategorie bekend. Volgende week zal er weer een update van de oversterfte volgen die daar rekening mee houdt.
Varianten [info]
Het RIVM vindt deze week veel varianten die ze in de “andere” categorie onderbrengen (grijs in de grafiek hieronder). Ook op dit vlak wordt de informatie steeds kariger. Het wordt steeds lastiger je risico zelf in te schatten.
Mike Honey op Mastodon toont de grafiek hieronder voor heel de wereld. Nimbus en XFG strijden om de werelddominantie.
Conclusie: actueel risico [info]
Het wordt steeds moeilijker het risico in te schatten:
- Rioolwatermetingen worden nog maar 1 keer per week doorgegeven en zijn gebaseerd op minder meetstations
- Het Nivel analyseert maar heel beperkt monster (6 deze week)
- Er worden nauwelijks varianten bepaald
- Sterftedata over de situatie zonder Covid komen steeds verder in het verleden te liggen en informatie over de sterfte per leeftijdscategorie is beperkt tot drie brede categorieën, zodat het lastig is te corrigeren voor vergrijzing.
Met de beperkte informatie die we hebben, schatten we het risico op het oplopen van een infectie in op matig. Rioolwatermetingen zijn relatief laag (170*10e11 deeltjes per 100 duizend inwoners bij de meest recente meting), net als het percentage dat positief test bij de infectieradar (0,2%). Bij de 6 monsters van het Nivel zat geen monster met SARS-Cov2.
Hetgeen wat sterk onderschat wordt, is het risico op long Covid na een infectie. Gegevens uit China, Australië en Nieuw-Zeeland, waar het merendeel van de bevolking alleen te maken heeft gehad met Omikron na de kans te hebben gehad zich te laten vaccineren, laten percentages van tussen de 5% en 20% zien per infectie. Mogelijk treedt er herstel op, maar tenminste 5% kans op tenminste 3 maanden klachten na elke infectie, blijft gewoon enorm hoog. Bij medicijnen noemen we een bijwerking “vaak” als die meer dan bij 1 op de 100 gebruikers (meer dan 1% van de gebruikers dus) optreedt:
Toch zie je in de media de ene festivalfoto na de anderen en dat roept wel vragen op over hoeveel vermijdbare ziekte dit oplevert (als iedereen een FFP2 masker op zou zetten bij een festival buiten, heb je nagenoeg geen virusoverdracht, ook niet op korte afstand). Je vraagt je ook af in hoeverre de mensen op de foto’s zich bewust zijn van het risico dat ze lopen.
Hoe kun je de zomer toch nog een beetje leuk doorkomen zonder hoge kans op een infectie?
- Doe vooral dingen buiten (betere ventilatie). Houd daarbij wel afstand en let op klachten bij anderen.
- Moet je naar binnen? Stap over je schaamte heen en zet een FFP2 of FFP3 mondneusmasker op. Het is jouw lichaam en je hebt het volste recht om je gezondheid te beschermen.
- Ventileer de binnenruimte.
- Gebruik een luchtreiniger met HEPA (kan in combinatie met ventileren).
- Maak bewuste keuzes rond drukke binnenruimtes (kun je op een rustiger tijdstip reizen, boodschappen doen, en moet je echt zo vaak naar de winkel?).
- Vraag je bezoek een zelftest te doen (dit verlaagt het risico, maar de tests zijn niet heel erg betrouwbaar als ze negatief zijn).
Het wordt beter voor iedereen als anderen ook aan preventie gaan doen, want dan gaat de viruscirculatie omlaag. Tot die tijd is het bewust keuzes maken. Een FFP2/FFP3 masker opzetten wordt misschien vreemd gevonden, maar het is wel een van de meest effectieve manieren waarop je jezelf kunt beschermen en toch nog veel kunt ondernemen.