Low Covid info & actie

Oversterfte, ziekte en verspreiding Covid19 2025-14

—

door

Maria
in , , , , , , ,

Actueel risico volgens LoCovid 12 april 2025

Het aantal virusdeeltjes in het riool is iets opgelopen, maar is nog steeds relatief laag vergeleken met de afgelopen drie jaar. De griepgolf is voorbij en tegelijk daalt ook de oversterfte (maar er is nog steeds oversterfte volgens de CBS-methode, die het best rekening lijkt te houden met de vergrijzing). Er is relatief veel gordelroos, wat te maken kan hebben met eerdere SARS-Cov2 infecties. De eerste long Covid patiëntendag vond deze week plaats. Ook daar echter weinig mondneusmaskers, en het is de vraag hoe mondneusmaskers beter geaccepteerd te krijgen.

LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers

Virusdeeltjes in het riool [info]

Op 5 april, de meest recente datum met een voldoende betrouwbare meting, werden er 104 virusdeeltjes per 100 duizend inwoners gevonden in het riool. Dit is een relatief laag aantal. Het lijkt erop dat er momenteel nog voldoende immuniteit is tegen de huidige varianten. Het is afwachten of er een nieuwe immuun-ontwijkende variant komt, en hoe lang het duurt voordat de immuniteit ver genoeg is afgenomen voor een nieuwe golf. Zonder enige vorm van preventie is het vooral de vraag wanneer en niet of er een nieuwe golf gaat komen.

Mocht je iets tegen de infecties willen gaan doen, dan is nu een goede tijd. Als er weinig infecties zijn, dan is het isoleren van personen die besmettelijk zijn veel minder ingrijpend dan wanneer er veel infecties zijn. Op basis van het riool is momenteel 0,23% (een op de 430 personen) besmettelijk (aangenomen dat mensen 10 dagen besmettelijk zijn).

In de afgelopen week maakten ongeveer 28 duizend Nederlanders een besmetting met SARS-Cov2 door. Dit is waarschijnlijk niet hun eerste besmetting met het virus. Corrigerend voor de groei in de bevolking, komen we op 2,31 besmettingen per Nederlander uit. Dit is een gemiddelde. Hoogstwaarschijnlijk zitten jongere leeftijden (kinderen, scholieren, hun ouders) op een hoger aantal dan ouderen, die doorgaans minder lang en vaak in grote groepen in slecht geventileerde ruimtes zitten (scholen, kantoren, OV).

Voor de meesten lijkt een besmetting met SARS-Cov2 tegenwoordig misschien op een onschuldig griepje. Maar het is een misvatting om een infectie alleen te beoordelen op de acute fase. Het meest bekende voorbeeld is HIV, waar de acute infectie vaak op een griepje lijkt (of zelfs asymptomatisch is). Echter, na ongeveer 8 tot 10 jaar blijkt de patiënt niet meer te redden zonder virusremmers (die in het begin helemaal niet bestonden). We weten ook dat bijvoorbeeld HPV kans geeft op verschillende soorten kanker, dat EBV kan leiden tot MS en ME/CVS, dat hepatitis voor leverkanker kan zorgen, en dat waterpokken later gordelroos en chronische zenuwpijn kan zorgen.

Het onderzoek uit 2021 waarin geconcludeerd werd dat Covid voor kinderen niet veel meer was dan een verkoudheid, zegt dus heel weinig. De enorme fout die dit onderzoek destijds maakte, wordt steeds meer duidelijk.

Recent verscheen onderzoek dat laat zien dat Covid de structuur en de werking van de hersenen van kinderen aantast.

Ook verscheen een studie die laat zien dat Covid het risico op hart- en vaatziekten verhoogt in kinderen. Bij kinderen is het risico even sterk verhoogt bij Omikron (vaak “mild” genoemd) als bij eerdere varianten, terwijl bij volwassenen het risico bij Omikron verlaagd lijkt te zijn (zie het weekbericht van twee weken geleden). Mogelijk laat dit een beschermende werking van (booster) vaccinaties zien (maar 2% van de kinderen – nu tot 16 jaar oud, zijn gevaccineerd en gevaccineerde kinderen hebben vaak geen booster gehad).

Het is de vraag of Nederland de fout, op basis van het onderzoek van Patricia Bruijning, onder ogen wil zien. Dat zal heel lastig worden, want dan moet er toegegeven worden dat we te graag alles weer “normaal” wilden doen (dus helemaal geen preventie), en dat we daarmee de gezondheid van onze kinderen geschaad hebben (en nog steeds schade aandoen). Eigenlijk hadden we moeten leren van met name HIV en er niet automatisch op vertrouwen dat als een infectie in de acute fase onschuldig lijkt voor een bevolkingsgroep, dat dit niet automatisch betekent dat het virus ook op termijn onschuldig is.

Eigenlijk wisten we dit al in 2020 (Nieuwsuur uitzending over jonge, gezonde Nederlanders die maanden ziek waren na Covid), maar Nederland wilde zo graag van de luchtfilters, kleine groepen, afstand houden en mondneusmaskers af, dat we deze informatie genegeerd hebben (de overheid stuurde hier op aan, maar de rest van Nederland nam het graag over).

Slachtoffers van het Nederlandse beleid kwamen deze week samen voor de eerste long Covid patiëntendag. RTL blijkt hierbij beter geinformeerd dan de publieke omroep, want ze benoemen dat het waarschijnlijk om een half miljoen Nederlanders gaat, dus aanzienlijk meer dan de tien-duizenden die doorgaans genoemd worden. Vermoedelijk is het aantal hoger, want vaak herkennen mensen de gevolgen van Covid niet. Zo verhoogt Covid de kans op dementie met ongeveer 50%, maar als iemand dementie ontwikkelt, dan wordt niet snel aan Covid gedacht.

Wat opviel op de patiëntendag was dat vrijwel niemand adembescherming gebruikte (mogelijk keken zij die dit wel doen mee op de live-stream, maar toch). Ook het nieuwsitem van RTL begon het stuk met dat voor de rest van Nederland de pandemie verleden tijd is. De rioolwatermetingen laten echter zien dat het virus nog steeds rond gaat. Het risico op long Covid lijkt lager onder Omikron dan onder Delta, maar het risico is nog steeds erg hoog. Het RIVM kwam zelf uit op 10% van de infecties. In plaats van te schrijven: “Nog steeds veel long Covid na Omikron” probeerden ze het positief te formuleren: “Minder post-Covid na Omikron”. Dit helpt natuurlijk niet als je mensen duidelijk wil maken dat ze nog steeds risico lopen en dat adembescherming verstandig kan zijn.

Om een idee te krijgen hoe “mild” Omikron is qua long Covid kan ook gekeken worden naar studies uit China die nu verschijnen. China (behalve Wuhan, waar de pandemie begon) hield Covid buiten de deur tot aan de BA.5 Omikron variant.

Een 5% kans klinkt misschien niet heel hoog, maar stel je voor dat vliegtuigen 5% zouden hebben om neer te storten (1 in de 20 vliegtuigen) of dat een vaccin 5% kans zou hebben op langdurige gezondheidsklachten. Weinig mensen zouden dan nog kiezen voor een vliegvakantie en het vaccin zou meteen van de markt gehaald worden. Toch wordt een 5% kans op langdurige gezondheidsklachten als iets beschouwd dat je gewoon moet accepteren.

Merk ook op dat veel Nederlanders waarschijnlijk eens per jaar of anderhalf jaar Covid doormaken (op forums lees je dat mensen hun 5e of 7e infectie rapporteren, dus misschien is onze schatting een onderschatting) en dat er nauwelijks aanwijzingen zijn dat het risico op restklachten per infectie substantieel omlaag gaat bij meer infecties (dat is misschien ook niet te verwachten uit onderzoek dat laat zien dat Covid orgaanschade veroorzaakt).

Er is in Nederland niets gedaan om het risico op een infectie te verminderen. Er werd gewoon gezegd dat we “moesten leren leven” met Covid, of dat scholen of het OV weer veilig waren omdat Omikron “mild” zou zijn. De bussen en treinen zijn niet voorzien van luchtfilters en scholen hebben geen aangepaste ventilatie of luchtreiniging. Ook zijn Nederlanders niet geinformeerd over het verschil tussen zelfgemaakte, chirurgische en FFP2 mondneusmaskers, terwijl de laatste ook de drager beschermen.

Er is ook een afkeer ontstaan tegen alles wat herinnert aan de pandemie. Dit werd uitstekend verwoord door een deelnemer van de patiëntendag:

“Ik merk dat de erkenning er helemaal niet is”, zegt Susan. “We weten er te weinig van. Het lijkt bijna maatschappelijk gezien ook een soort traumarespons te zijn. Alles wat ons doet denken aan de covid-periode mag er niet zijn.”

Doen we echter niets, dan gaat de gezondheid van mensen gewoon verder achteruit. Je kunt niet zeggen: “Dat wetenschappelijk onderzoek bevalt me niet, dus negeer ik het”, zonder daar de consequenties van te dragen. En veel van die consequenties gaan door onze kinderen worden gedragen, want die hebben nog veel infecties voor de boeg.

Infectieradar [info]

Het aandeel deelnemers aan de infectieradar met luchtwegklachten lijkt op ongeveer 5% te blijven steken.

Ondertussen blijkt uit meldingen van huisartsen dat de griepgolf nu voorbij is.

Er zijn maar weinig monsters geanalyseerd, maar daar blijkt uit dat het aandeel griep of Covid momenteel laag is. Dat laatste komt overeen met de waarden in het riool.

Het lage aantal SARS-Cov2 besmettingen volgt ook uit de zelftesten bij de deelnemers van de infectieradar, waarbij momenteel 0,2% positief test.

Het Nivel noemt wel de hoge aantallen mensen die last hebben van gordelroos.

Deze hoge aantallen kunnen een aantal oorzaken hebben:

Er komt ook meer mazelen voor. Het is nog te vroeg om te zeggen of dat te maken heeft met een mogelijk effect van Covid op het immuunsysteem, of alleen te wijten is aan de dalende vaccinatiegraad.

Oversterfte [info]

De griepgolf is voorbij en dit is terug te zien in de oversterfte. Eerder zagen we dat de CBS-schatting het beste rekening lijkt te houden met de invloed van de vergrijzing. Volgens deze CBS-schatting was er nog steeds sprake van 102 extra overleden Nederlanders.

Cumulatief komt de CBS-schatting uit op ongeveer 75 duizend extra overlijdens door de pandemie. Zo lang we niets aan preventie blijven doen, zal dit aantal blijven toenemen. Je kunt een pandemie niet wegdenken zonder gevolgen.

Varianten [info]

Ondanks de beloften van Kuipers, worden de varianten niet goed in de gaten gehouden. De laatste monsters zijn op 24 maart aan het data-bestand toegevoegd.

In de VS meldt Eric Topol dat de LP.8.1 variant momenteel dominant is.

Conclusie: actueel risico [info]

Het risico op een besmetting met SARS-Cov2 is momenteel relatief laag, maar er zijn voldoende redenen om gebruik te maken van adembescherming (FFP2, FFP3, HEPA luchtreinigers, ventilatie):

Toch lijkt Nederland in een compleet andere realiteit te leven. Het valt zelfs buitenlandse bezoekers op:

“But, in Amsterdam, there was literally NO ONE wearing a mask. I’ve just spotted a few Asian tourists, a man in the supermarket and an older Dutch lady in a tram. I could not believe my eyes. It looks as if the Dutch are completely immune to Covid and Long Covid. People were staring at me as if I were an alien.”

Ook de reactie op een mondneusmasker viel deze bezoeker op:

“Of course I was wearing my mask. I was passing by a lady and she murmured in Dutch, turned her face towards me and told me something in Dutch. I said “Excuse me, I don’t understand Dutch.” So, this nosy Dutch lady told me: “Are you afraid?” I said: “Afraid of what?” She said: “Getting ill.” Of course I was in a rush and did not want to spend my time lecturing an ignorant Dutch lady about the effects of Covid and how awful Long Covid is. I just said: “No. I’m not afraid. I’m just taking precautions. I’m currently travelling, and I don’t want to get sick and spend my limited time here in bed.” And she looked at me with a blank face 🙂 “

Het is onduidelijk hoe we deze houding om kunnen draaien. Hoe ver moet de instroom in de WIA nog oplopen? Hoeveel kosten moeten werkgevers krijgen door het hoogte ziekteverzuim? Hoeveel meer onderzoek is er nodig om het idee om te draaien dat Covid een verkoudheid zou zijn voor kinderen? Hoe maak je een bevolking duidelijk dat FFP2 wel degelijk beschermt als het hoofd van het RIVM jaren heeft gezegd dat mondkapjes niets toevoegen?

In de tussentijd kun je zelf stappen zetten om jezelf en je directe omgeving te beschermen:

  • Spreek veel buiten af (betere ventilatie)
  • Ventileer binnenruimtes
  • Gebruik een luchtreiniger met HEPA (kan in combinatie met ventileren)
  • Gebruik FFP2 of FFP3 mondneusmaskers, met name in binnenruimtes (buiten kun je afstand houden – let wel op de wind)
  • Maak bewuste keuzes rond drukke binnenruimtes (kun je op een rustiger tijdstip reizen, boodschappen doen, en moet je echt zo vaak naar de winkel?)

Het is lastig als je in onveilige situaties wordt gedwongen voor school, je werk of door je familie en vrienden. Grenzen leren stellen is daarom belangrijk. Net als bij rokers kun je niet zeggen dat een ander niet mag roken. Wel kun je zeggen dat de ander niet in jouw huis mag roken. En je mag er ook iets van zeggen als je denkt dat de ander met roken jouw gezondheid in gevaar brengt. Probeer die houding ook aan te nemen rond Covid (wat op kortere termijn veel meer gezondheidsproblemen geeft dan meeroken). Je zult op verzet stuiten, maar het gaat om je lange termijn gezondheid.