Actueel risico volgens LoCovid 10 augustus 2024
Het risico op besmetting blijft hoog. Het aantal deeltjes in het riool lijkt een daling in te hebben gezet, maar het is afwachten of deze daling doorzet als mensen terugkomen van vakantie en de scholen weer beginnen. De huidige golf (begonnen eind Mei) heeft tot dusver voor ongeveer 2 miljoen besmettingen gezorgd. Dat geeft veel gezondheidsschade. Ook economisch heeft het zin om het aantal besmettingen te beperken: Personeelstekorten blijven aanhouden en de arbeidsproductiviteit neemt niet veel meer toe. Ongeveer 1 op de 50 Nederlanders is momenteel besmettelijk. Er zijn geen gegevens over ziekenhuisopnames of -bezetting bekend. De variant KP.3 is momenteel dominant.
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Oversterfte Covid19, 2024 week 30 [info]
Het CBS meldt voor week 30 een sterfte van 2911. Daarnaast zijn er bijstellingen voor de sterfte van de weken ervoor. Hiermee komt de oversterfte volgens de doorgetrokken CBS-methode uit op 125. Bij de RIVM-methode, waarin de sterfte door de pandemie het nieuwe normaal is, is er weer sprake van ondersterfte (-92). Op basis van het gemiddelde tussen 2010 en 2019 en het laagste kwartiel van die jaren, komt de oversterfte op 217 en 289 respectievelijk uit.
De tabel hieronder laat zien dat de verschillende schattingen ook qua percentage van de verwachte sterfte en de totale oversterfte aanzienlijk verschillen. Het RIVM maakt de sterfte door Covid normaal. Bij het laagste kwartiel hebben we geleerd van de pandemie en brengen we ook de sterfte door de griep omlaag.
| Methode | Aantal | Percentage | Totaal |
| CBS | 125 | 4,5% | 64,906 |
| RIVM | -92 | -3,1% | 46,696 |
| Gemiddelde | 217 | 8,1% | 108,387 |
| Laagste kwartiel | 289 | 11,1% | 135,181 |
Low Covid Kano op Twitter meldt deze week alleen de sterfte, zoals te zien is in het screenshot hieronder.
Virusdeeltjes in rioolwater [info]
Het aantal virusdeeltjes in het riool lijkt een daling in te hebben gezet, zoals te zien is in de grafiek hieronder, gebaseerd op data van corona-lokaal.nl. We weten echter niet hoeveel Nederlanders momenteel in het buitenland op vakantie zijn en hoeveel buitenlandse toeristen momenteel in Nederland zijn, dus het is even afwachten of dit een werkelijke daling is.
In de Verenigde Staten stijgt bijvoorbeeld het aantal deeltjes in het riool nog wel in de meeste regio’s:
In Schotland is wel weer een daling te zien in het aantal deeltjes in het riool:
Kijken we naar de week voorafgaand aan de meest recente betrouwbare meting (3 augustus 2024) en zetten we het aantal virusdeeltjes om naar een schatting van het aantal besmettingen (met behulp van de methode van DataGraver), dan komen we uit op een totaal van ongeveer 240 duizend nieuwe besmettingen in deze week. Kijken we naar de huidige golf, die ongeveer eind mei begon, dan zitten we nu op een totaal van ongeveer 2 miljoen besmettingen in deze zomergolf (ongeveer 11% van de bevolking besmet).
Veel van deze infecties veroorzaken gezondheidsschade. Dat kan in de vorm zijn van klachten, bekend als long Covid, maar ook in de vorm van een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, neurologische aandoeningen, diabetes en auto-immuunziekten. Dit zorgt niet alleen voor veel menselijk leed, ook voor de economie zijn al deze zieken geen goed nieuws (tenzij je bijvoorbeeld diabetes medicijnen verkoopt). Een artikel dat deze week in Nature verscheen, schat de totale economische schade in op 1 triljoen Dollar (1% van de wereldeconomie). Ook het blad “Fortune” vraagt aandacht voor deze kosten en roept regeringen op “wakker te worden”.
Ook Nederland kampt met personeelstekorten, maar lijkt de oorzaak vooral te zoeken in de vergrijzing en dat veel Nederlanders in deeltijd werken. De vraag is echter hoeveel van die deeltijders voltijds zouden kunnen gaan werken, als ze dat zouden willen. We hebben geen goed zicht op hoeveel mensen in deeltijd werken vanwege hun eigen gezondheid, en geen goed zicht op hoeveel in deeltijd werken vanwege de gezondheid van een ander (dus om zorg te bieden).
Voor de mensen die nu buiten de arbeidsmarkt staan, is het ook onduidelijk hoeveel dat er zijn vanwege een slechte gezondheid (naast de WIA, zal een deel geen uitkering hebben, en een deel zal in de bijstand zitten). Buitenlandse werknemers aantrekken is niet de oplossing, omdat die zelf ook weer voor vraag naar diensten zorgen. Werk wordt ook niet aantrekkelijk gemaakt door de drang terug naar kantoor, waar niets aan preventie wordt gedaan tegen Covid. Ook de dagelijkse files en het steeds maar duurder en slechter wordende OV helpen hier niet bij.
Ook zien we een terugloop in de arbeidsproductiviteit. Ook hierbij is niet goed onderzocht welk deel van de terugloop komt doordat herhaalde Covid voor langdurige gezondheidsklachten zorgt. Mensen zijn mogelijk nog wel aanwezig op het werk, maar zijn daar minder productief, omdat ze last hebben van geheugen- en concentratieproblemen, vermoeidheid, of pijn. Als ze met Covid naar het kantoor komen, dan bestaat ook nog het risico dat ze de andere werknemers besmetten, waardoor die ook minder productief raken.
Er zijn dus genoeg redenen om het aantal infecties omlaag te brengen en om de gezondheidsschade van elke infectie te beperken. Dat laatste kan met vaccins (deze lijken het risico op long Covid met ongeveer de helft te verlagen). Het eerste kan door voor schone binnenlucht te zorgen. We moeten van het achterhaalde idee af dat infecties goed voor je immuunsysteem zouden zijn. Wil je het immuunsysteem trainen, zet dan vaccins in. Die geven minder risico’s dan herhaalde infecties.
Infectieradar [info]
Van de deelnemers van de infectieradar meldt 4,1% momenteel luchtwegklachten, zoals in de grafiek hieronder is te zien.
1,2% meldt een positieve test. Dat is lager dan de circa 2% die uit het aantal virusdeeltjes in het riool volgt (door aan te nemen dat iemand 10 dagen besmettelijk blijft na zijn of haar besmetting). Gaan we ervan uit dat 1 op de 50 momenteel besmettelijk is, dan heb je bij een bijeenkomst van ongeveer 30 deelnemers rond de 50% kans dat iemand daar besmettelijk met Covid is.
Met ongeveer 2% besmettingen is het niet vreemd dat Covid ook bij de Olympische spelen rond gaat. Het bekendste voorbeeld is de atleet Lyles die met Covid deel nam aan de 200 meter en daarna in een rolstoel het veld moest verlaten.
Ook bij de 10 kilometer moest een atleet het veld verlaten na het bewustzijn te hebben verloren.
Een andere atleet werd afgevoerd tijdens de persconferentie.
Een zwemster zakte in elkaar naast het zwembad.
In het Nederlandse team zijn nog geen gevallen van Covid gemeld, maar in hoeverre dat komt doordat de Nederlanders gebruik maken van de “boks” of doordat ze niet testen? Ze hebben duidelijk nog niet door dat je het Coronavirus inademt, zoals te zien is op de foto hieronder.
Ziekenhuisopnames [info]
We tasten in het donker rond de ziekenhuisopnames. Dat is bijzonder, want het argument was altijd dat we de besmettingen konden laten oplopen, zo lang de ziekenhuizen het nog aan konden. Nu weten we dus niet of de ziekenhuizen het aankunnen.
Variants of Concern (VOC) [info]
De meest voorkomende variant is momenteel KP.3 (donkergroene vlak in de grafiek hieronder). Dit is een afgeleide van JN.1 (geel-bruine vlak in de grafiek hieronder) die in het najaar van 2023 actief werd. Binnen KP.3 ontstaan er inmiddels ook weer nieuwe varianten (nog niet zichtbaar in de data van het RIVM), en ook in verschillende delen van de wereld gaan verschillende varianten rond (zo lijkt China momenteel te maken te hebben met de XDV.1 variant).
Conclusie: actueel risico [info]
Ongeveer 1 op de 50 Nederlanders is momenteel besmettelijk met het Coronavirus. We hebben geen idee wat de gevolgen zijn voor de ziekenhuizen, want deze gegevens worden niet meer beschikbaar gemaakt. Uit de medische literatuur weten we wel dat Covid voor veel gezondheidsschade zorgt. Dit zorgt vervolgens weer voor veel economische schade.
In Nederland lijkt nog steeds het idee te bestaan dat we Covid gewoon kunnen negeren, en we gewoon door kunnen gaan met werken en consumeren. Het idee dat ziekteverzuim, beperkte toename van arbeidsproductiviteit en personeelstekorten niets met Covid te maken hebben, blijkt heel erg hardnekkig.
Het blijft dus wachten op verandering. In de tussentijd kun je jezelf en je omgeving beschermen door te zorgen voor schone binnenlucht: Ventileren, luchtfilters met HEPA, en gebruik van FFP2 en FFP3 mondneusmaskers. In veel landen krijg je te maken met vervelende reacties op je mondneusmasker, maar realiseer je dat het je recht is om je gezondheid te beschermen (zelfs onder de wet gedeeltelijk verbod gezichtsbedekkende kleding). Anderen zijn bezig een virus te verspreiden en daar mag je je gewoon tegen beschermen. Bedenk je ook: Die anderen zijn er doorgaans niet voor jou als jij langdurige klachten overhoudt aan Covid.