Samenvatting actueel Covid19-risico 9 januari 2026
Op basis van rioolwatermetingen is het besmettingsrisico Covid19 Matig nu, het aantal infecties in Nederland op 23 december wordt geschat op 11.660, en is daardoor nét niet meer “hoog”, voor het eerst sinds begin augustus. Die laatste dag 23-12 met voldoende betrouwbare metingen ligt echter nog vóór de kerstvakantie, dus de invloed van alle knusse familiebijeenkomsten op de verspreiding van het virus zit hier nog niet in. De voorlopige meetwaarden van virus in rioolwater ná 23-12 laten helaas weer een forse stijging van het aantal infecties zien.
Het aandeel van subvariant BA.3.2 blijft groeien ten koste van de al maanden dominante recombinant XFG, maar langzamer dan verwacht. Het is zelfs de vraag of BA.3.2 besmettelijk genoeg is om zelfstandig uit te groeien tot een volwaardige nieuwe golf. Dat kan echter veranderen als BA.3.2 nog wat extra mutaties verwerft.
De “super flu” die het VK al wekenlang teistert, door een subvariant van H3N2 waartegen het jaarlijkse griepvaccin wat minder beschermde, is in Nederland nog steeds niet doorgebroken. Voorlopige beschouwing van het verloop van het aantal in Nederland gemelde infecties van influenza A suggereert dat de komende griepgolf vergelijkbaar zal zijn met die van vorig jaar.
De cijfers voor de weeksterfte zijn door het CBS bijgewerkt tot 2025 week 52, voor het eerst in 4 weken. Voor de kerst was er lichte oversterfte, maar week 50-52 laten ondersterfte zien. Deze waarden zijn onverwacht en atypisch. Vermoedelijk komt het CBS later nog met veel nameldingen van sterfte in die periode. Het is gebruikelijk dat overlijdensmeldingen rond de jaarwisseling ernstig vertraagd worden.
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Virusdeeltjes in rioolwater week 2025-52 [info]
Meting 23 december: 324 (x 1011 virusdeeltjes per 100.000 inwoners) volgens Corona Lokaal, gebaseerd op rioolwatermetingen van het RIVM. Sinds vorige week zijn er 6 dagen met betrouwbare gegevens bijgekomen. Ook de rioolwatermetingen zijn dus behoorlijk vertraagd, want de week dáárvoor was er slechts 1 dag toegevoegd.
In de grafiek van Corona Lokaal hieronder is de ontwikkeling van de huidige herfst/wintergolf besmettingen zichtbaar in het afgelopen jaar, met veel ups en downs. De piek van 771 in week 42 ligt alweer 10 weken achter ons, maar na 5 weken daling ontwikkelde zich een nieuwe golf. Die heeft inmiddels ook weer gepiekt met een waarde van 545, namelijk op 9 december. Nu zitten we dus waarschijnlijk in een relatief dal, want de minder betrouwbare metingen na 23 december (de grijze balkjes rechts) lijken een nieuwe stijging aan te kondigen.
Landelijke spreiding van besmettingen
Op Corona Lokaal is ook de landelijke spreiding van het coronavirus te zien, over de provincies en over de afvalwaterstations. De donkergeel gekleurde provincies, met een rioolwaarde tussen 400 en 800, zijn nu in de minderheid. Alleen in Friesland, Flevoland, Overijssel en Zeeland is het virusniveau nu nog hoog.
Verloop van aantal besmettingen per dag
Het is nuttig om het verband tussen virusdeeltjes in rioolwater en aantal besmettingen met Covid19 per dag, zoals gevonden door Datagraver, te gebruiken om het verloop van het aantal virusdeeltjes in rioolwater van Corona Lokaal om te rekenen naar een grafiek met het aantal dagelijkse besmettingen. Het geschatte aantal infecties per dag spreekt meer aan dan een abstracte rioolwaterwaarde.
Door de geïnterpoleerde, gewogen en genormeerde data van Corona Lokaal per dag te vermenigvuldigen met 36 krijgen we onderstaande grafiek, met het geschatte aantal Covid19-infecties per dag, vanaf 1 oktober 2020, het begin van de rioolwatermetingen. Op die éne dag 23 december zouden er dan zo’n 11.657 infecties zijn geweest over heel Nederland, en 106.129 in de voorafgaande week! Uitgaande van een prevalentie van 10% van de besmette personen die Long Covid krijgen, dus langer dan drie maanden klachten houden (zie onderbouwing), verwachten we dus o.b.v. de afgelopen week op termijn zo’n 10.600 patiënten met nieuwe of verergerde LongCovidklachten, waarvan 2600 ernstig beperkt zullen zijn.
In bovenstaande grafiek zijn ook de risiconiveaus Laag, Matig, Hoog, Zeer hoog en Extreem aangegeven conform onze vastgestelde tabel. Het niveau tussen de gele en oranje lijn noemen we hoog. De periode met dit hoge infectierisico liep vanaf 7 augustus tot 17 december. In de huidige week is het infectierisico juist onder niveau hoog gedoken, nu is het niveau “matig”. Omdat na 23 december juist de drukke kerstvakantie volgt met veel familie-bijeenkomsten, plus de voorlopige rioolwatermetingen t/m 1 januari, vrees ik dat het niveau niet lang matig zal blijven.
Cumulatief aantal besmettingen
Uitgaande van de besmettingen per dag kan ook het cumulatieve aantal besmettingen in een grafiek gezet worden:
Hier is bijvoorbeeld uit af te lezen dat pas in november 2022 Nederlanders gemiddeld 1x besmet waren, maar óók dat nu al 45,3 miljoen besmettingen een feit zijn, zodat nu, ruim 3 jaar later, Nederlanders al gemiddeld 2,5x besmet zijn geweest. Vergelijk dat eens met de griep: de meeste mensen krijgen hooguit één keer in de 5 of 10 jaar griep, terwijl Covid19 nog steeds gevaarlijker én besmettelijker is dan influenza. Overigens kan het gemiddelde aantal Covid19-besmettingen sinds 2020 in werkelijkheid nog flink wat hoger uitpakken, omdat bijna de helft van de besmettingen zonder duidelijke symptomen verloopt. Terwijl deze asymptomatische besmettingen evengoed tot Long Covid kunnen leiden!
N.B. In bovenstaande grafiek hebben we sinds november rekening gehouden met het aantal geschatte besmettingen vóór 1 oktober 2020. Op basis van aantallen positieve PCR-testen in Nederland per week (volgens Our World in Data) komen we op een voorlopig totaal aantal besmettingen van 220.000. In de grafiek is echter nauwelijks te zien dat de lijn niet bij 0 begint.
Percentage besmette personen
Nu er elke dag alweer ~11.657 Covidbesmettingen bijkomen, en besmette personen zijn ~10 dagen besmettelijk, volgt daaruit dat momenteel 116.600 mensen besmettelijk zijn, dat is ~0,65% van alle Nederlanders.
Het percentage op Covid19 positief geteste mensen wordt ook bijgehouden in de RIVM-testgroep voor registratie van luchtweginfecties (infectieradar). Dit percentage positieve Covid19-testen in Nederland wordt sinds augustus 2024 ook in grafiekvorm gepubliceerd op Corona-lokaal:
In deze grafiek zijn dezelfde patronen te herkennen als in de grafiek met het aantal infecties per dag hiervoor.
Bij de meest recente meting op 1 januari komt het percentage positieve testen op 0,3%, dus een stijging ten opzichte van vorige week 0,2%. Merk op dat het percentage van 0,3% duidelijker lager is dan het percentage van 0,65% dat we hierboven berekenden. Meestal is het percentage positieve testen bij de RIVM testgroep ongeveer 1/3 lager. Dat komt waarschijnlijk omdat veel mensen in de testgroep met luchtwegklachten een Covid19-zelftest doen, waarvan bekend is dat die vaak vals negatief zijn. Ook wordt een besmet persoon in de week erna niet opnieuw meegeteld, terwijl deze toch vaak 1-2 weken besmettelijk blijft.
Hoeveel Covid19-besmettingen leiden tot Long Covid?
Of en hoe vaak Covid19-besmettingen nu nog steeds tot Long Covid leiden is een vraag die in Nederland weinig aandacht krijgt. De medische elite en alle media gaan er stilzwijgend van uit dat alle bekende ernstige LongCovid-patiënten (vaak wordt een aantal van ~100.000 in Nederland genoemd) in 2020 en 2021 ziek zijn geworden. Nederlandse virologen noemen wel eens percentages van 1 à 2% dat tegenwoordig nog langdurige klachten houdt na besmetting. Ook een percentage van “slechts” 1% langdurige klachten lijkt mij al zodanig verontrustend dat preventieve maatregelen noodzakelijk zijn. Echter, veel grote wetenschappelijke onderzoeken in het buitenland komen tot percentages van 5 tot 30% patiënten die aan een covidbesmetting Long Covid overhouden, zie ons artikel Hoeveel Covid19-besmettingen leiden tot Long Covid? in de rubriek Science.
Dat Covid19-besmettingen nog steeds tot veel LongCovid-patiënten leidt blijkt ook uit een LinkedIn-post van Augie Ray. Elke paar maanden bespreekt hij de statistiek van het aantal werknemers in de VS met een handicap. In januari 2021 (toen de coronamaatregelen werden versoepeld door het beschikbaar komen van vaccins) begon het aantal gehandicapten plotseling te stijgen en nu, eind 2025, stijgt het nog steeds door. Sinds januari 2021 is het aantal werknemers met een handicap al met 50% gestegen. De enige logisch aanwijsbare, bekende oorzaak is het nog steeds in overvloed rondgaande en steeds muterende coronavirus.
Wij zullen in onze berichtgeving voorlopig blijven uitgaan van 10% van de besmettingen leidend tot langdurige klachten van Long Covid, terwijl een kwart daarvan ernstig beperkt wordt in leven en werken, dus 2,5%.
Dat Long Covid een immens en nog steeds groeiend maatschappelijk probleem is blijkt wel uit het eind november gehouden PAIS-Protest, waarvoor zo’n 2000 mensen naar het Malieveld in Den Haag trokken. Temeer daar juist de patiënten die het ergst getroffen zijn, zo’n 100.000 mensen, hun slaapkamer niet kunnen verlaten, laat staan protesteren in Den Haag om aandacht te vragen voor hun uiterst penibele situatie.
SARS-CoV-2 Variants of Concern/Interest [info]
De relatieve voorkomens van relevante “Variants of Concern” (VOC) en “Variants of Interest” (VOI) van het SARS-CoV-2 virus in Nederland (kiemsurveillance RIVM) zouden een indicatie moeten geven welke nieuwe bedreigingen te verwachten zijn.
In de kerstperiode heeft de kiemsurveillance een paar weken stil gelegen, maar op 7 januari is een nieuwe dataset gepubliceerd met gegevens over varianten in onderzochte monsters t/m week 1 in 2026. In die laatste week waren slechts 3 monsters onderzocht, dus die week nemen we niet mee. Toch zijn er met week 50 t/m 52 in 2025 nog 3 weken met betrouwbare gegevens bijgekomen t.o.v. onze vorige rapportage in weekbericht 2025-51. Voor week 52 zijn 32 monsters onderzocht.
In week 50-52 blijkt opkomende variant BA.3.2 eindelijk recombinant XFG onttroond te hebben als dominante variant. In week 52 hebben beide een aandeel van 40,6%. De groei van BA.3.2, die de in de herfst opgebouwde immuniteit tegen XFG enigszins omzeilt, is echter nog niet spectaculair. Het aandeel groeit weliswaar, maar in absolute zin groeit BA.3.2 nauwelijks, in aanmerking nemend dat de hoeveelheid virus in het riool de laatste weken flink afgenomen is. Als BA.3.2 echter nog wat extra mutaties kan verwerven die hem (nog) besmettelijker maken, dan kan er alsnog een forse wintergolf ontstaan.
Het verloop van het aandeel van diverse varianten in NL, vanaf 2023 week 10 t/m 2025 week 52, is weergegeven in onderstaande grafiek.
Infectieradar week 2026-01 [info]
Het percentage mensen met klachten van acute luchtweginfecties, o.b.v. meldingen door een groep vrijwilligers aan het RIVM, geeft op elk moment een idee van het besmettingsrisico op rondgaande respiratoire infecties. Op 3 januari rapporteerde 7,20% van de testgroep RIVM een luchtweginfectie aan het RIVM (voortschrijdend weekgemiddelde). De piek van 9% in week 38 is gelukkig achter de rug, maar als we vergelijken met voorgaande jaren dan ligt een nieuwe winterpiek, bijvoorbeeld door de nieuwe coronavariant BA.3.2, of de influenzavariant H3N2, in het verschiet. Intussen schommelt het percentage mensen met luchtwegklachten al wekenlang tussen 6 en 7,5%.
Probeer besmetting zo veel mogelijk te voorkomen, óók van een “gewone verkoudheid”. Geen enkel virus is onschuldig en zolang er niet getest wordt heb je geen idee met welk virus je te maken hebt.
Overige infecties
In de wekelijkse overzichten van diverse besmettelijke ziektes gevonden in de Nivel Peilstations hebben we de afgelopen jaren kunnen volgen dat sinds het opheffen van de maatregelen tegen Covid19 in het voorjaar van 2022 niet alleen Covid flink rondgegaan is, maar ook andere besmettelijke ziekten enorm huisgehouden hebben in Nederland. We zagen achtereenvolgens heftige uitbraken van longontsteking, RSV, mazelen, roodvonk (strep-A), kinkhoest, waterpokken, vijfde ziekte en krentenbaard (zie weekberichten). Sommige konden deels verklaard worden uit een afnemende vaccinatiegraad (mazelen, kinkhoest), maar meestal greep men in Nederland terug op het nonsens-begrip immuniteitsschuld of een “inhaaleffect van gemiste infecties door de coronamaatregelen”. Dit terwijl aantasting van het immuunsysteem door Covid19-besmettingen een veel logischer verklaring is.
Het John Snow Project heeft hierover weer een uitstekend gedocumenteerd artikel gepubliceerd op hun website: “SARS-CoV-2 leaves a lasting mark on the Immune System”, n.a.v. een Chinese publicatie in International Journal of Infectious Diseases van 4 december 2025. Hierin rapporteren ze over fysiek medisch onderzoek naar lymfocyten (witte bloedcellen, belangrijk voor het immuunsysteem) in grote groepen Chinezen vóór (jan 2021 – nov 2022), tijdens (dec 2022 – feb 2023) en ná (mrt 2023 – aug 2024) de grote golf van Covid19-infecties in China, na loslaten van het zero-Covidbeleid. De Covid19-infecties bleken de aantallen T- en B-cellen aanzienlijk te verminderen (tot 90%), en dit effect bleek zelfs na 2 jaar nog significant (10%). Zelden was er zo’n duidelijk onderzoeksresultaat gepubliceerd, in dit geval te danken aan de unieke situatie in China, waar men tot eind 2022 Covid buiten de deur wist te houden. Uiteraard is ook op dit onderzoek kritiek mogelijk, bijvoorbeeld dat de onderzochte groepen vóór, tijdens en ná disjunct waren. Hoe dan ook blijft het een krachtige ondersteuning van de theorie dat Covid19 langdurig het immuunsysteem kan beschadigen.
In het Nivel Surveillance Bulletin van week 1 in 2026 wordt de status van veel infectieziektes in NL belicht. In week 1 werden ook 16 monsters afgenomen, waarvan 10 positief waren: 3x influenza, 1x rhinovirus, en 1x RSV, zie onderstaande schermafdruk. Overigens is 16 onderzochte monsters niet veel, dit is alleen gebruikelijk in de zomer als er weinig respiratoire infecties zijn. Nu zijn er juist veel van dat soort infecties, getuige de infectieradar, maar in de kerstvakantie ligt het openbare leven stil en gaan de meeste mensen niet naar de huisarts. We zullen dat effect ook zien bij de specifieke infecties verderop.
Vreemd genoeg werd geen enkele keer SARS-CoV-2 gevonden. Mogelijk dat de meeste Covidpatiënten ofwel hun klachten niet ernstig genoeg vinden om naar de huisarts te gaan, ofwel via de nog steeds beschikbare zelftests zelf wel kunnen vaststellen of het Covid19 is of niet. Feit is dat het aantal Covid19-meldingen bij Nivel huisartsen in geen verhouding staat tot de geschatte aantallen besmettingen zoals bepaald in de betreffende sectie hierboven:
Momenteel zouden er sinds week 40 ca. 5 Covid19-meldingen per 100.000 inwoners per week zijn geweest, dat komt overeen met ca. 125 meldingen per dag over heel Nederland. Dat komt niet eens in de buurt van het geschatte aantal van ca. 12.000 besmettingen per dag. De meeste besmettingen zijn kennelijk niet de moeite waard om bij de huisarts te melden. Gelukkig maar, want anders zou het tekort aan huisartsen nog veel schrijnender zijn dan het nu al is. Aan de andere kant maakt dit gebrek aan meldingen bij huisartsen ook het bagatelliseren van Covid19 mogelijk.
Overigens zien we in bovenstaande grafiek wel enigszins de enorme JN.1 piek van eind 2023 terug (groene lijn) en de zomer- en herfstpieken van 2024 (rode lijn). De huidige XFG-piek is echter niet zichtbaar.
Het RS-virus is de laatste 2 maanden weer aan een opmars begonnen, zoals blijkt uit meldingen uit Nederlandse laboratoria. Het begin van de golf is een paar weken later dan vorig jaar, maar heeft een enigszins vergelijkbaar verloop. RSV lijkt op een “gewone” verkoudheid, maar kan ernstiger verlopen, zeker voor baby’s en jonge kinderen.
Deze herfst is men begonnen met het immuniseren van baby’s van 0 tot 6 maanden, juist omdat RSV voor deze groep zo gevaarlijk is en kan leiden tot opname op de IC en in een enkel geval zelfs tot overlijden. De prik bevat geen vaccin, maar antistoffen, zodat nauwelijks bijwerkingen verwacht worden. Het effect van deze immunisatiecampagne is in de grafiek hierboven eigenlijk niet te zien, hoewel de golf later begonnen is. Het effect wordt wel duidelijk uit onderstaand overzicht van het aantal opnames van kinderen tot een jaar op de Intensive Care. Dat is beduidend lager dan vorige jaren.
Het aantal meldingen van een influenza-achtig ziektebeeld (IAZ) komt in Nederland nog steeds niet boven het basisniveau uit, zodat nog niet van een griepgolf gesproken kan worden. T.o.v. week 51 en 52 is het aantal meldingen van onder de 25 wel gestegen tot 30 per 100.000 in week 1 van dit jaar. In het VK echter is dit jaar al een extra vroege uitbraak van influenza geweest. Die was uiteindelijk niet heftiger dan andere jaren en inmiddels is de griepgolf daar alweer bijna voorbij.
In Nederland is de verwachting dat de griepgolf nog gaat komen, maar ook hier zal die waarschijnlijk niet heftiger zijn dan vorig jaar, het verloop tot nu toe is min of meer vergelijkbaar met vorige jaren. Dat betekent echter niet dat we de griep gewoon kunnen negeren zoals eerder, want vorig jaar zijn er bijna 3000 mensen aan overleden (ASMR oversterfte)! Dat zou een goede reden kunnen zijn om preventieve maatregelen te treffen, maar vreemd genoeg is dat in Nederland nooit gebeurd. Griepslachtoffers zijn genormaliseerd.
Het sinds het begin van dit jaar sterk verhoogde vóórkomen van gordelroos (Herpes Zoster) blijkt bijzonder hardnekkig, vooral in de categorie 65+ is het flink verhoogd dit jaar, 30-90% meer dan normaal. Het is bekend dat het herpesvirus, dat latent aanwezig is in veel patiënten, na een covidbesmetting weer kan opleven. Dat is één van de vele schadelijke effecten van een covidbesmetting: reactivatie van slapende virussen in ons lichaam. Er is wel een goed vaccin tegen herpes zoster, maar bijna niemand krijgt het. Het is tamelijk duur en patiënten moeten het zelf betalen.
Vorig jaar zette de verhoging van gordelroosgevallen in week 47 in, dus nu in week 1 in 2026 hebben we al meer dan een jaar volgemaakt met sterk verhoogde aantallen gevallen, de laatste twee kerstweken niet meegerekend natuurlijk. Een lichtpuntje zou kunnen zijn dat het aantal gevallen niet verder verhoogd is ten opzichte van vorig jaar.
Ook waterpokken lijkt deze winter weer de kop op te steken, er is sprake van een alarmerende stijging, atypisch, omdat waterpokken meestal in voorjaar of zomer opspeelt. Dit is een zorgelijke ontwikkeling, niet zozeer vanwege de huidige ziektegevallen, die meestal mild verlopen, maar omdat het varicella zoster virus vaak jarenlang slapend in het lichaam aanwezig blijft en op latere leeftijd Herpes Zoster kan veroorzaken (het hierboven beschreven effect!). Er is een betaalbaar vaccin tegen de waterpokken beschikbaar, maar de meeste mensen vinden het “niet nodig” om hun kinderen daartegen te vaccineren en de gezondheidsraad adviseert vaccinatie in (Europees) Nederland niet. De GR kijkt, zoals vaker, niet verder dan haar neus lang is.
Tenslotte melden we nog het groeiend aantal klachten bij de Nivel huisartsen over moeheid en zwakte de afgelopen jaren. Ook dit lijkt elk jaar toe te nemen, vooral in de zomermaanden. Sinds het begin van deze zomer ligt het aantal klachten bij huisartsen tot wel 30% hoger dan in vorige jaren. Met uitzondering van de afgelopen twee kerstweken natuurlijk. Het ligt voor de hand dat hier vaak sprake is van ongediagnosticeerde Long Covid. Omdat niemand meer test op Covid wordt het verband met een voorafgaande Covid-besmetting gewoon niet meer gelegd.
Oversterfte Covid19, 2025 week 52 [info]
Het CBS heeft na 4 weken “kerstreces” de 2-wekelijkse sterftecijfers weer bijgewerkt tot en met week 52 voor de leeftijdgroepen 0-65, 65-80 en 80+, gesplitst in mannen en vrouwen. We hebben het verloop van de weeksterfte volgens de ASMR-methode (die rekening houdt met de sterk veranderende leeftijdsopbouw) bijgewerkt t/m week 52 in onderstaande grafiek (klik erop voor een grote afbeelding).
Voor het eerst sinds de forse oversterfte door de griepgolf in de eerste twee maanden van dit jaar zien we weer significante oversterfte in week 40-45, tot ruim 120 extra sterfgevallen per week. Week 46 en 47 laten echter weer lichte ondersterfte zien, -36 en -36. Week 48 en 49 komen uit op oversterfte +20 en +112, respectievelijk. De laatste 3 weken van het jaar laten echter weer ondersterfte zien, namelijk -81, -172 en -188. Geheel tegen de verwachting in, met de voortwoekerende Covidgolf en de opkomende griepgolf. Vermoedelijk zijn de overlijdensmeldingen rond de jaarwisseling weer ernstig vertraagd, zoals in voorgaande jaren. We verwachten daarom nog veel nameldingen over deze periode in de komende weken. Misschien kunnen we over 2 weken dan de balans opmaken.
In onderstaande grafiek wordt de totale ASMR-oversterfte vergeleken met het oversterfteverloop volgens het RIVM en ons oversterfteverloop o.b.v. vergelijking met het laagste kwartiel van sterfte in periode 2010-2019 (LQI).
Hier is te zien dat de LQI-oversterfte (die nog steeds rond de 500 extra sterfgevallen per week zit, maar deze LQI-oversterfte houdt geen rekening met de vergrijzing) en de RIVM-oversterfte beide last hebben van de vertraagde overlijdensregistratie rond de jaarwisseling. De RIVM-oversterfte schiet zelfs diep in de min, -307 in week 52.
De RIVM-oversterfte is niet gevoelig voor de effecten van de vergrijzing, omdat de sterfte vergeleken wordt met de verwachte sterfte o.b.v. de voorafgaande 5 jaar, dus inclusief continue coronasterfte. We zien dan ook dat er belangrijke verschillen optreden tussen ASMR en RIVM, vooral in perioden dat er veel covid rondgaat. Zoals in de herfst van 2024 en 2025 het geval was.
In onderstaande grafiek tenslotte hebben we de cumulatief positieve oversterfte van 2020-2025 uitgezet voor LQI, ASMR en RIVM, dat is de totale oversterfte vanaf week 12 waarbij tijdelijke ondersterfte genegeerd wordt. De totale oversterfte voor LQI is al opgelopen 176.480, voor een belangrijk deel te wijten aan de vergrijzing, de na-oorlogse geboortegolf die nu tegen de 80 loopt. De grafieken voor ASMR en RIVM lijken elkaar niet veel te ontlopen, maar het verschil zal in de loop van de jaren ongetwijfeld steeds verder oplopen. De cumulatief positieve oversterfte volgens ASMR is inmiddels opgelopen tot 60.270.
Conclusie: actueel risico [info]
Het is duidelijk dat we nog steeds middenin een bijzonder traag verlopende coronagolf zitten, met een hoog besmettingsrisico. Toch wordt hier nauwelijks aandacht aan besteed door de overheid, het RIVM en de medische wereld. Als de concentratie van SARS2-virusdeeltjes in ons rioolwater stijgt, haasten medische wetenschappers zich om te verzekeren dat er “geen aanwijzingen zijn dat Covid-variant ziekmakender is”, als die concentratie weer daalt kan de zoveelste Covid19-golf weer snel vergeten worden.
Voor wie het nog niet begrepen heeft: vervelende ziekteverschijnselen, ziekenhuisopnames en overlijden door een acute (her)besmetting met een variant van het SARS-CoV-2 virus zijn nog steeds aan de orde van de dag, hoewel er vrijwel niet meer over wordt gerapporteerd. Maar zij vormen allang niet meer de belangrijkste reden waarom Covid19 momenteel beschouwd moet worden als de grootste bedreiging van de volksgezondheid van deze eeuw. Dat is namelijk Long Covid, de enorme schade aan vrijwel alle organen in het menselijk lichaam inclusief hersenen, hart, longen, nieren en het immuunsysteem. Long Covid heeft in Nederland al zo’n 500.000 slachtoffers gemaakt, met allerlei chronische klachten, en 100.000 van hen permanent invalide gemaakt en hun leven verwoest. Er is nog steeds geen zicht op genezing of effectieve therapie. En bovendien komen er per dag honderden nieuwe slachtoffers bij. Vaccinatie en virusremmers hebben (te) weinig invloed op het al of niet optreden van Long Covid na een Covid19-infectie. Daarom stellen wij:
De enige manier om Long Covid te bestrijden is infectie te voorkómen, door het nemen van preventieve maatregelen!
Hoe groot het probleem van Long Covid en alle andere PAIS-varianten is, bleek uit de grote opkomst bij het PAIS-protest van #NietHersteld op het Malieveld in Den Haag, op 30 november 2025, zie ons nieuwsbericht met verslag op deze website.
Ook de toespraak van Prof.dr. Vivienne Matthies-Boon bij het PAIS-protest is ons uit het hart gegrepen.
Samen met onze partner, het World Health Network (WHN), blijven wij pleiten voor méér onderzoek naar de schade veroorzaakt door Covid19, en voor méér preventie door collectieve maatregelen. WHN is in 2026 een campagne gestart om instellingen voor gezondheidszorg wereldwijd op te roepen om in ieder geval dáár preventieve maatregelen te treffen om de verspreiding van Covid19 en andere airborne infecties tegen te gaan. In een open brief aan de WHO en in enkele kwaliteitsmedia zoals de Britse Guardian, pleiten zij ervoor dat overal ter wereld in ziekenhuizen en zorginstellingen zorgmedewerkers standaard goed afsluitende mondneusmaskers (type FFP2 en N95 of beter) dragen. In de open brief laat de WHN zien dat juist in zorginstellingen, waar de meest kwetsbare mensen komen, de overdracht van gevaarlijke aerogene ziektes zoals Covid19, influenza en RSV het grootst is.
Op de website van WHN hebben we sinds een paar weken een Nederlands hoekje, waar behalve onze Open Brief aan het RIVM nu ook het door ons vertaalde artikel Ja, wij blijven mondkapjes dragen te vinden is, alsmede samenvattingen van onze meest recente weekberichten. Omdat deze vragen over mondkapjes en de bescherming die ze bieden tegen veel infectieziekten, inclusief Covid19, erg verhelderend beantwoord worden, hebben wij dit stuk ook opgenomen op onze website als standaardinformatie over maskers.
Ons advies blijft om waar mogelijk beschermende maatregelen te nemen om besmetting te voorkomen:
- Draag indien mogelijk een goed masker (ffp2, ffp3) op binnenlocaties
- Vermijd massale bijeenkomsten, zeker voor langere periodes binnen
- Werk zoveel mogelijk thuis
- Als je twijfelt of je besmet bent, doe dan een zelftest, liefst meerdere dagen achtereen, óók als je geen of weinig symptomen hebt
- Dring op je werkplek of bij scholen aan op ventilatie en het gebruik van hepafilters. Laat ook thuis een hepafilter draaien.
- Houd feestjes zoveel mogelijk buiten, desnoods onder een party-tent, vooral in de zomer moet dat kunnen
- Als je de kans krijgt, laat je dan vaccineren!
We beschikken al jaren over een complete toolbox aan preventieve maatregelen, zoals te zien in het bekende “gatenkaasmodel” hieronder. De meeste maatregelen zijn de verantwoordelijkheid van de overheid, maar omdat die al jaren verstek laat gaan moeten we er zelf het beste van zien te maken met de individuele maatregelen in de eerste vijf plakjes.
Merk op dat geen van de bekende maatregelen hierboven op zich garanderen dat je een besmetting vermijdt. Met name de collectieve maatregelen rechts verlagen elk apart de kans op besmetting misschien maar met 50%. Als je ze echter consequent inzet zal het verspreidingsgetal R onder de 1 zakken, zodat elke uitbraak snel (exponentieel) zal uitdoven. Dan zijn we dus allemaal veilig! Juist dát is het cruciale belang van de collectieve maatregelen.
Zie ook onze uitgewerkte strategieën om de pandemie te bedwingen:
- Pandemieregels van de Goede Pandemie Praktijk
- Plan van het World Health Network met massaal testen
- Een haalbaar en afdoende geacht alternatief voor de gecompliceerde en onwerkbare maatregelenladders van VWS onder Ernst Kuipers:
