Actueel risico volgens LoCovid 31 mei 2025
Het aantal virusdeeltjes in het riool blijft gestaag toenemen, nu naar een niveau van 190 (maal 10e11) deeltjes per 100 duizend inwoners (niveau: matig). Het CBS heeft deze week, vanwege Hemelvaart, geen sterftecijfers. Op basis van de cijfers van het RIVM is er volgens alle methoden sprake van oversterfte. Bij de infectieradar meldt momenteel 0,1% van de deelnemers een positieve test, wat lager is dan de 0,30% die we schatten op basis van het riool. Ook Australië kampt nu met de opkomende NB.1.8.1 variant. Ook deze variant zal voor sterfte en long Covid zorgen, dus het blijft verstandig jezelf (en daarmee anderen) te beschermen met ventilatie, HEPA en FFP2/FFP3 maskers. Met testen en thuisblijven bij klachten bescherm je ook anderen.
LET OP: Algemene onderbouwing, interpretatie en achtergrond-informatie bij de rubrieken vindt u via de [info] link in headers
Virusdeeltjes in het riool [info]
Op 21 mei, de meest recente datum met een voldoende betrouwbare meting, werden er 190 virusdeeltjes (maal 10e11) per 100 duizend inwoners gevonden in het riool. Dit valt nog steeds onder het niveau “matig”.
In de afgelopen week maakten ongeveer 40 duizend Nederlanders een besmetting met SARS-Cov2 door. Op basis van het riool is momenteel 0,30% (een op de 330 personen) besmettelijk (aangenomen dat mensen 10 dagen besmettelijk zijn), en hebben Nederlanders nu gemiddeld 2,32 infecties doorgemaakt.
Infectieradar [info]
Bij de infectieradar meldde deze week 3,4% van de deelnemers klachten die kunnen wijzen op een infectie met SARS-Cov2. Dit is een kleine daling ten opzichte van vorige week.
Het aantal Nederlanders dat met gordelroos naar de huisarts gaat, blijft verhoogd. Deze verhoging wordt met name gezien in de groep van 65 jaar en ouder, waar de vergrijzing een rol kan spelen.
Echter, er is ook een verhoging te zien in de groep van 45 tot 65 jaar. Naast de effecten van Covid kunnen ook microplastics een rol spelen in deze groep.
Relatief weinig mensen gaan naar de huisarts voor griep, wat in lijn ligt met de verwachtingen (dat griep vooral rondgaat in de winter).
Er worden uitzonderlijk weinig monsters onderzocht. Van pandemische paraatheid is niet echt sprake.
Oversterfte [info]
De oversterfte is deze week gebaseerd op de sterftecijfers van het RIVM tot en met week 20. Het CBS heeft deze week vanwege Hemelvaart geen sterftecijfers beschikbaar.
Alle vier de methoden laten weer oversterfte zien. De door LoCovid doorgetrokken CBS-methode houdt waarschijnlijk het beste rekening met de vergrijzing. Deze laat deze week een aanzienlijke oversterfte zien.
Het AD geeft aan dat er een onderzoek gestart wordt naar de oversterfte van juni vorig jaar. Vermoed wordt dat naast hoge temperaturen, pollen een rol spelen. Natuurlijk worden de korte en langere termijn gevolgen van Covid niet benoemd.
Cumulatief komt de LoCovid CBS-schatting uit op ongeveer 77 duizend extra doden door de pandemie.
Varianten [info]
Enkele nieuwe monsters zijn toegevoegd aan de database met varianten. De variant NB.1.8.1 wordt niet onderscheiden of gevonden.
In Australië is NB.1.8.1 ondertussen aan een flinke opmars bezig. De variant lijkt besmettelijker dan eerdere varianten.
Net als alle eerdere varianten zal ook deze variant voor sterfte en long Covid zorgen. Dat laatste noemen de media meestal niet. Zo schrijft de Guardian:
Mike Honey op Mastodon laat zien dat LP.8.1 momenteel dominant is in Europa.
Conclusie: actueel risico [info]
Het risiconiveau blijft nog even matig, maar dat zal waarschijnlijk niet veel langer meer duren. Vermoedelijk gaan we te maken krijgen met een zomergolf. De immuniteit door eerdere infecties en vaccinaties neemt af en elders komt een nieuwe variant (NB.1.8.1.) met veel mutaties opzetten.
In de media lijkt men Covid geheel vergeten te zijn. Eerder zagen we berichten over vapes die voor dezelfde klachten als long Covid zorgen. Vapes moeten verboden worden, klinkt het, maar niemand die eraan denkt om ook Covid uit te bannen.
Ook wordt beweerd dat we ons ziek screenen. Ook hierbij wordt niet afgevraagd of mensen misschien meer gaan testen, omdat ze klachten ervaren die ze niet thuis kunnen brengen.
Nu.nl geeft aan dat smartwatches mogelijk de oorzaak zijn dat zoveel Nederlanders hulp zoeken voor slaapklachten. Dat slaapklachten ook het gevolg van Covid kunnen zijn, wordt niet genoemd.
Deze week is er ook meer bekend geworden over long Covid klachten bij zeer jonge kinderen. Long Covid valt in deze groep minder op, omdat ze vaak nog te jong zijn om hun klachten te benoemen. Door kinderen met en zonder doorgemaakte infectie (dit onderzoek stamt uit eerder in de pandemie) te vergelijken, werd gevonden dat Covid zorgt voor slaapklachten, sloomheid, gebrek aan eetlust, een verstopte neus en hoesten in de allerjongsten (0-2 jaar).
Het aantal studies dat laat zien dat Covid slecht is voor de hersenfunctie blijft ondertussen toenemen. Dit gevolg van Covid op de hersenfunctie wordt gevonden ook in jongeren en “milde” infecties. De sterkste gevolgen worden gevonden in jongeren die zelf klachten rapporteren (“long Covid”), maar ook zij zonder klachten presteren vaak minder.
Herhaalde Covid kan mogelijk ook leiden tot een toename van de ziekte van Parkinson. Een recente studie laat ontstekingsreacties in de hersenen van muizen zien die kenmerkend zijn voor de ziekte van Parkinson na injectie met het spike proteïne van SARS-Cov2. Dit eiwit wordt ook gebruikt in alle vaccins die in omloop zijn, maar in een veel lagere dosis dan tijdens een infectie (een factor 33.000 lager, volgens het artikel). Het geeft aan dat de aanpak van alleen vaccineren zonder verdere preventie geen goede lange termijn oplossing is.
Wat kun je zelf doen?
- Spreek vooral buiten af (betere ventilatie)
- Ventileer binnenruimtes
- Gebruik een luchtreiniger met HEPA (kan in combinatie met ventileren)
- Gebruik FFP2 of FFP3 mondneusmaskers, met name in binnenruimtes, maar ook buiten als je geen afstand kunt houden
- Maak bewuste keuzes rond drukke binnenruimtes (kun je op een rustiger tijdstip reizen, boodschappen doen, en moet je echt zo vaak naar de winkel?)
- Vraag je bezoek een zelftest te doen (dit verlaagt het risico, maar de tests zijn niet heel erg betrouwbaar als ze negatief zijn).